ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Toʻqimachilik sanoatida resurslardan samarali foydalanish va xarajatlarni optimallashtirish masalalari

Вопросы эффективного использования ресурсов и оптимизации затрат в текстильной промышленности

Issues of effective resource use and cost optimisation in the textile industry

Mardanov Aziz Yusupovich iDМарданов Азиз Юсупович iDMardanov Aziz Yusupovich iD

Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada Oʻzbekiston toʻqimachilik sanoati korxonalarida resurslardan samarali foydalanish va mahsulot tannarxini optimallashtirish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda moddiy, energetik, suv, mehnat va moliyaviy resurslardan foydalanish holati baholanib, tannarxga taʼsir etuvchi omillar aniqlangan. Natijada resurslar va xarajatlarni yagona tizimda boshqarishga qaratilgan “Resurs – Jarayon – Xarajat – Natija” modeli hamda ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishga yoʻnaltirilgan konseptual optimallashtirish modeli taklif etilgan.

В статье системно проанализированы вопросы повышения В статье проанализированы вопросы эффективного использования ресурсов и оптимизации себестоимости продукции на предприятиях текстильной промышленности Узбекистана. В исследовании дана оценка использования материальных, энергетических, водных, трудовых и финансовых ресурсов, а также выявлены факторы, влияющие на формирование себестоимости. В результате предложена модель «Ресурс – Процесс – Затраты – Результат», направленная на управление ресурсами и затратами как единой системой, а также концептуальная модель оптимизации производственных затрат.

The article analyzes the issues of efficient resource use and product cost optimization at textile industry enterprises in Uzbekistan. The study assesses the use of material, energy, water, labor, and financial resources and identifies the key factors affecting production costs. As a result, the “Resource – Process – Cost – Result” model, aimed at managing resources and costs as an integrated system, as well as a conceptual optimization model focused on reducing production costs, is proposed.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: toʻqimachilik sanoati resurs samaradorligi ishlab chiqarish xarajatlari tannarx xarajatlarni optimallashtirish material oqimi xarajatlari hisobi energiya samaradorligi suv tejamkorligi. aylanma iqtisodiyot raqamlashtirish текстильная промышленность ресурсная эффективность производственные затраты себестоимость оптимизация затрат учёт затрат материальных потоков энергоэффективность водосбережение циркулярная экономика цифровизация textile industry resource efficiency production costs product cost cost optimization material flow cost accounting energy efficiency water conservation circular economy digitalisation

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.005.art14/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Barney J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage // Journal of Management, 17(1), – Pp. 99-120
  2. Cooper R., Kaplan R. S. (1988). Measure costs right: Make the right decisions // Harvard Business Review, 66(5), –Pp. 96-103
  3. Ellen MacArthur Foundation. (2017). A new textiles economy: Redesigning fashion’s future. Ellen MacArthur Foundation
  4. International Energy Agency. (2022). Uzbekistan 2022: Energy policy review. IEA
  5. International Organization for Standardization. (2011). ISO 14051:2011. Environmental management – Material flow cost accounting – General framework. ISO
  6. Neto G.C.O., Silva P.C., Tucci H.N.P., Amorim M. (2021). Reuse of water and materials as a cleaner production practice in the textile industry contributing to blue economy // Journal of Cleaner Production, – Pp. 305. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.127075 IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 1-2-son, 2026-yil
  7. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2025). Toʻqimachilik sanoati maʼlumotlari (2024-yil yanvar-dekabr). stat.uz
  8. Porter M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. – Free Press
  9. Schmidt M., Nakajima M. (2013). Material flow cost accounting as an approach to improve resource efficiency in manufacturing companies // Resources, 2(3), –P. 358-369. https://doi.org/10.3390/resources2030358
  10. Womack J. P., Jones D. T. (2003). Lean thinking: Banish waste and create wealth in your corporation. – Free Press

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 1-2-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуски 1-2, 2026 Economics, Management and Money. Issues 1-2, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.005.art14
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3060-5474
SonВыпускIssue
1-2-son (1-2), 2026№ 1-2 (1-2), 2026No. 1-2 (1-2), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
156-168
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
toʻqimachilik sanoati, resurs samaradorligi, ishlab chiqarish xarajatlari, tannarx, xarajatlarni optimallashtirish, material oqimi xarajatlari hisobi, energiya samaradorligi, suv tejamkorligi. aylanma iqtisodiyot, raqamlashtirishтекстильная промышленность, ресурсная эффективность, производственные затраты, себестоимость, оптимизация затрат, учёт затрат материальных потоков, энергоэффективность, водосбережение, циркулярная экономика, цифровизацияtextile industry, resource efficiency, production costs, product cost; cost optimization, material flow cost accounting, energy efficiency, water conservation, circular economy, digitalisation
ORCID
Mardanov Aziz Yusupovich — 0009-0001-7998-5302
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-04-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Mahallalarda tadbirkorlikni rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish Совершенствование организационно-экономических механизмов развития предпринимательства в махаллях Improving the organizational and economic mechanisms of entrepreneurship development in mahallas Axatova Shahnoza Akram qizi · 2026 · 116-129-b.Ахатова Шахноза Акрам кизи · 2026 · с. 116-129Axatova Shahnoza Akram qizi · 2026 · pp. 116-129TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art12/ Maqola Статья Article Koreys va o‘zbek maqollarida milliy obrazlarning lingvokulturologik xususiyatlari Лингвокультурологические особенности национальных образов в корейских и узбекских пословицах Linguocultural characteristics of national images in Korean and Uzbek proverbs Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · 80-89-b.Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · с. 80-89Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · pp. 80-89TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art08/ Maqola Статья Article Klassik arab tilshunosligida mantiqiy-grammatik tahlil usullari va ularning nazariy asoslari Методы логико-грамматического анализа и их теоретические основы в классическом арабском языкознании Logical-grammatical analysis methods and their theoretical foundations in classical Arabic linguistics Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · 70-79-b.Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · с. 70-79Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · pp. 70-79TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art07/