ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Davlat ulushiga ega korxonalarda faoliyat samaradorligini baholash masalalari

Проблемы оценки эффективности деятельности предприятий с государственным участием

Evaluation of operational efficiency in state-owned enterprises: Issues and approaches

Meliyev Isroil IsmoilovichМелиев Исроил ИсмоиловичMeliyev Isroil Ismoilovich

Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqola davlat ulushiga ega korxonalar faoliyati samaradorligini baholash masalalariga bag‘ishlangan bo‘lib, auditorlik tekshiruvlarida moliyaviy hisobot ma’lumotlari asosida samaradorlikni kompleks tahlil qilishga e’tibor qaratadi. Tadqiqotda xalqaro va milliy tajribalar, normativ- huquqiy hujjatlar (jumladan, Vazirlar Mahkamasining 207 -son qarori va Davlat aktivlarini boshqarish agentligi mezonlari) tahlil etilgan. Samaradorlikni baholashning dolzarbligi globallashuv, raqobat kuchayishi va investitsiya risklari ortishi bilan bog‘liqligi asoslab berilgan. Maqolada likvidlik, to‘lov qobiliyati, rentabellik, tashqi qarzga bog‘liqlik va samaradorlikning muhim ko‘rsatkichlari (SMK) bo‘yicha batafsil ko‘rsatkichlar tizimi keltirilgan. Auditorlik faoliyatida tahliliy usullar (gorizontal, vertikal tahlil, koeffitsientlar hisobi) qo‘llanilishi, moliyaviy sog‘lomlashtirish yo‘llari va boshqaruv qarorlari qabul qilishdagi ahamiyati yoritilgan. Xulosada samaradorlik ko‘rsatkichlarini takomillashtirish, auditorlik xulosalarini qo‘llash va korxonalar faoliyatini yaxshilash bo‘yicha takliflar berilgan.

Статья посвящена проблемам оценки эффективности деятельности предприятий с государственным участием с акцентом на комплексный анализ на основе данных финансовой отчетности в процессе аудита. Исследование рассматривает международный и национальный опыт, нормативно-правовые акты (включая Постановление Кабинета Министров №207 и критерии Агентства по управлению государственными активами). Актуальность обоснована процессами глобализации, усилением конкуренции и ростом инвестиционных рисков. В работе представлена детальная система показателей: ликвидность, платежеспособность, рентабельность, зависимость от внешнего долга, ключевые показатели эффективности (СМК). Описаны аналитические методы аудита (горизонтальный и вертикальный анализ, расчет коэффициентов), пути финансового оздоровления и их значение для принятия управленческих решений. В заключении предложены рекомендации по совершенствованию показателей эффективности, применению аудиторских заключений и повышению результативности деятельности предприятий. Исследование способствует развитию методических подходов к оценке и повышению эффективности предприятий с государственным участием в Узбекистане.

This article is devoted to the issues of evaluating the operational efficiency of enterprises with state participation, focusing on comprehensive analysis based on financial statement data within the audit process. The study examines international and national practices, regulatory documents (including Cabinet Resolution No. 207 and criteria of the State Assets Management Agency). The relevance is justified by globalization, intensifying competition, and rising investment risks. The paper presents a detailed system of indicators including liquidity, solvency, profitability, external debt dependency, and Key Performance Indicators (SMK). Analytical methods used in auditing (horizontal and vertical analysis, ratio calculations), financial recovery pathways, and their role in management decision-making are highlighted. The conclusion offers recommendations for improving efficiency indicators, applying audit opinions, and enhancing enterprise performance. The research contributes to the development of methodological approaches for assessing and increasing the efficiency of state-involved enterprises in Uzbekistan.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: davlat ulushiga ega korxonalar faoliyat samaradorligi moliyaviy tahlil auditorlik tekshiruvi samaradorlik ko‘rsatkichlari likvidlik rentabellik SMK SYK moliyaviy sog‘lomlashtirish предприятия с государственным участием эффективность деятельности финансовый анализ аудиторская проверка показатели эффективности ликвидность рентабельность ключевые показатели эффективности финансовое оздоровление оценка эффективности state-owned enterprises operational efficiency financial analysis audit examination performance indicators liquidity profitability key performance indicators financial recovery efficiency assessment

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.009.art02/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasining xalqaro reytinglar va indekslardagi o‘rnini yaxshilash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2019-yil 25-fevraldagi PQ-4210-son Qarori. – https://lex.uz/docs/-4215422
  2. Abdujabborova M. Korxonalarning xo‘jalik faoliyati samaradorligi tahlili // International journal of finance and digitalization. – 2023. – Vol. 2. – Issue
  3. Ibroximova N.A. Xizmat ko‘rsatish korxonalari faoliyati samaradorligini baholashga uslubiy yondashuv // Iqtisod va moliya jurnali. – 2021. – № 6
  4. Коробов М.Я. Финансово-экономический анализ деятельности предприятий: Учебник. – КОО: Издательство «Знание», 2000. – 378 с
  5. Mamatov Sh. Samaradorlikni baholash: qadimgi va zamonaviy mezonlar. – IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 4-son, 2025-yil https://uzse.uz/boards/271
  6. Tojiboyeva D. Fermer xo‘jaliklari samaradorligining ilmiy-nazariy asoslari // Iqtisod va moliya jurnali. – 2017. – № 12. – https://itm.uz
  7. https://kpi.davaktiv.uz/site (Davlat aktivlarini boshqarish agentligining KPI va samaradorlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha ma’lumotlari)
  8. https://uz.wikipedia.org (Ishlab chiqarish samaradorligi va tegishli tushunchalar bo‘yicha ma’lumotlar)

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 4-son, 2025 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 4, 2025 Economics, Management and Money. Issue 4, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.009.art02
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3060-5474
SonВыпускIssue
4-son (4), 2025№ 4 (4), 2025No. 4 (4), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
16-29
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
davlat ulushiga ega korxonalar, faoliyat samaradorligi, moliyaviy tahlil, auditorlik tekshiruvi, samaradorlik ko‘rsatkichlari, likvidlik, rentabellik, SMK, SYK, moliyaviy sog‘lomlashtirishпредприятия с государственным участием, эффективность деятельности, финансовый анализ, аудиторская проверка, показатели эффективности, ликвидность, рентабельность, ключевые показатели эффективности, финансовое оздоровление, оценка эффективностиstate-owned enterprises, operational efficiency, financial analysis, audit examination, performance indicators, liquidity, profitability, key performance indicators, financial recovery, efficiency assessment
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-12-23
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-18
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article O‘zbek va ingliz dramatik diskursidagi metaforalarda gender semalarning tavsifi Описание гендерных сем в метафорах в узбекском и английском драматическом дискурсе Description of gender semes in metaphors within Uzbek and English dramatic discours Rasulova Munojat Akmaljonovna · 2026 · 47-57-b.Расулова Муножат Акмалжоновна · 2026 · с. 47-57Rasulova Munojat Akmaljonovna · 2026 · pp. 47-57TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art05/ Maqola Статья Article Klassik arab tilshunosligida mantiqiy-grammatik tahlil usullari va ularning nazariy asoslari Методы логико-грамматического анализа и их теоретические основы в классическом арабском языкознании Logical-grammatical analysis methods and their theoretical foundations in classical Arabic linguistics Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · 70-79-b.Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · с. 70-79Almardanov Dilmurod Eshmurod o‘g‘li · 2026 · pp. 70-79TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art07/ Maqola Статья Article Ingliz va o‘zbek tillarida unlilar talaffuzining o‘ziga xosligi Особенности произношения гласных звуков в английском и узбекском языках The peculiarities of vowel pronunciation in English and Uzbek Isakov Abdulahad Abdulvahobovich · 2026 · 58-69-b.Исаков Абдулахад Абдулвахобович · 2026 · с. 58-69Isakov Abdulahad Abdulvahobovich · 2026 · pp. 58-69TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art06/