Maqola Статья Article
Umumiy o‘rta ta’lim sifatini boshqarish jarayonlarini takomillashtirish masalalari
Вопросы совершенствования процессов управления качеством в общем среднем образовании
Issues of improving quality management processes in general secondary education
Akhmedov Murodjon Ubaydullayevich iDАхмедов Муроджон Убайдуллаевич iDAkhmedov Murodjon Ubaydullayevich iD
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada umumiy o‘rta ta’lim sifatini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari nazariy va amaliy asosda yoritiladi. Ta’lim sifati monitoringini tashkil etishda Context – Input – Process – Product modeli (CIPP modeli), Plan – Do – Check – Act sikli (PDCA sikli), Total Quality Management konsepsiyasi (TQM konsepsiyasi) hamda sinergetik yondashuvning qo‘llanishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Mazkur yondashuvlarning integratsiyasi ta’lim tizimini “nazoratga asoslangan boshqaruv”dan “o‘rganuvchi va takomillashuvchi tizim”ga o‘tkazishga xizmat qiladi. Xalqaro va mahalliy adabiyotlar tahlili asosida sifat menejmenti mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha konseptual modelning tarkibiy qismlari ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari umumiy o‘rta ta’lim tizimida sifatni boshqarish jarayonini izchil, tizimli va dalillarga asoslangan yondashuv asosida tashkil etishning samaradorligini ko‘rsatadi.
Maqolada umumiy o‘rta ta’lim sifatini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari nazariy va amaliy asosda yoritiladi. Ta’lim sifati monitoringini tashkil etishda Context – Input – Process – Product modeli (CIPP modeli), Plan – Do – Check – Act sikli (PDCA sikli), Total Quality Management konsepsiyasi (TQM konsepsiyasi) hamda sinergetik yondashuvning qo‘llanishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Mazkur yondashuvlarning integratsiyasi ta’lim tizimini “nazoratga asoslangan boshqaruv”dan “o‘rganuvchi va takomillashuvchi tizim”ga o‘tkazishga xizmat qiladi. Xalqaro va mahalliy adabiyotlar tahlili asosida sifat menejmenti mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha konseptual modelning tarkibiy qismlari ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari umumiy o‘rta ta’lim tizimida sifatni boshqarish jarayonini izchil, tizimli va dalillarga asoslangan yondashuv asosida tashkil etishning samaradorligini ko‘rsatadi.
The article examines issues related to improving quality management mechanisms in general secondary education. The use of the Context – Input –Process – Product Model (CIPP Model), the Plan – Do – Check – Act Cycle (PDCA Cycle), the Total Quality Management Concept (TQM Concept), and the synergetic approach are theoretically justified within the framework of educational quality monitoring. The integration of these approaches contributes to the transformation of the education system from “control-based management” to a “learning and continuously improving system”. Based on an analysis of international and local literature, the study develops a conceptual model for improving quality management mechanisms. The findings demonstrate the effectiveness of systemic, consistent and evidence-based quality governance in general secondary education.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: ta’lim sifati sifatni boshqarish CIPP modeli PDCA sikli TQM konsepsiyasi monitoring sinergetik yondashuv ta’lim menejmenti качество образования управление качеством модель CIPP цикл PDCA концепция TQM мониторинг синергетический подход менеджмент образования quality of education quality management CIPP model PDCA cycle Total Quality Management (TQM) educational monitoring synergetic approach education management
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.008.art03/
Akhmedov Murodjon Ubaydullayevich. Umumiy o‘rta ta’lim sifatini boshqarish jarayonlarini takomillashtirish masalalari // Iqtisod, menejment va pul. — 2025. — 3-son (3). — B. 28-39. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.008.art03/
Ахмедов Муроджон Убайдуллаевич. Вопросы совершенствования процессов управления качеством в общем среднем образовании // Экономика, менеджмент и деньги. — 2025. — № 3 (3). — С. 28-39. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.008.art03/
Akhmedov Murodjon Ubaydullayevich. Issues of improving quality management processes in general secondary education // Economics, Management and Money. — 2025. — No. 3 (3). — pp. 28-39. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.008.art03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Akyeampong, K. (2011). (Re)Assessing the impact of school capitation grants on educational access in Ghana. CREATE Research Monograph No. 71. University of Sussex
- Anderson, S. (2006). The school district’s role in educational change. International Journal of Educational Reform, 15(1), 13–37
- Barrera-Osorio, F., Fasih, T., Patrinos, H. A., & Santibáñez, L. (2009). Decentralized decision-making in schools: The theory and evidence on school-based management. Washington, DC: The World Bank
- Bruns, B., Filmer, D., & Patrinos, H. (2011). Making schools work: New evidence on accountability reforms. Washington, DC: The World Bank
- Bryk, A. S., Sebring, P. B., Allenworth, E., Luppescu, S., & Easton, J. Q. (2010). Organizing schools for improvement: Lessons from Chicago. Chicago: The University of Chicago Press. IQTISOD, MENEJMENT VA PUL 3-son, 2025-yil
- Bush, T., & Oduro, G. K. T. (2006). New principals in Africa: Preparation, induction and practice. Journal of Educational Administration, 44(4), 359–375
- Chapman, D., & Adams, D. (2002). The quality of education: Dimensions and strategies. Education in Developing Asia, Vol. 5. Asian Development Bank & University of Hong Kong
- Chapman, D. W., Burton, L., & Werner, J. (2010). Universal secondary education in Uganda: The head teachers’ dilemma. International Journal of Educational Development, 30, 77–82
- Day, C., & Sammons, P. (2013). Successful leadership: A review of the international literature. CfBT Education Trust
- Day, A. L., McLoughlin, C., Aslam, M., Engel, J., Wales, J., Batley, R., Kingdon, G., Nicolai, S., & Rose, P. (2014). The role and impact of private schools in developing countries: A rigorous review of the evidence. DFID, UK
- DeJaeghere, J. G., Williams, R., & Kyeyune, R. (2009). Ugandan secondary school headteachers’ efficacy: What kind of training for whom? International Journal of Educational Development, 29, 312–320
- Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, MA: MIT Press
- Fullan, M. (2019). The new meaning of educational change. New York: Teachers College Press
- H. Haken, H. (2004). Synergetics: Introduction and advanced topics. Springer
- OECD. (2022). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. Paris: OECD Publishing
- Prigogine, I. (1980). From Being to Becoming: Time and Complexity in the Physical Sciences. San Francisco: W.H. Freeman
- Sallis, E. (2014). Total Quality Management in Education (3rd ed.). London: Routledge
- Stufflebeam, D. L. (2003). The CIPP model for evaluation. New Directions for Evaluation, 89, 7–98
- UNESCO. (2009). Educational assessment systems. Paris: UNESCO Publishing. - 39
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoUmumiy o‘rta ta’lim sifatini boshqarish jarayonlarini takomillashtirish masalalarihttps://zenodo.org/records/23062622
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2025 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2025 Economics, Management and Money. Issue 3, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.008.art03
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3060-5474
- SonВыпускIssue
- 3-son (3), 2025№ 3 (3), 2025No. 3 (3), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 28-39
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- ta’lim sifati, sifatni boshqarish, CIPP modeli, PDCA sikli, TQM konsepsiyasi, monitoring, sinergetik yondashuv, ta’lim menejmentiкачество образования, управление качеством, модель CIPP, цикл PDCA, концепция TQM, мониторинг, синергетический подход, менеджмент образованияquality of education, quality management, CIPP model, PDCA cycle, Total Quality Management (TQM), educational monitoring, synergetic approach, education management
- ORCID
- Akhmedov Murodjon Ubaydullayevich — 0000-0001-7216-2162
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-08-29
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-18
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062622
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059532



