ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Nutqni tinglab tushunishdagi asosiy qiyinchiliklar va ularni bartaraf etish strategiyalari

Основные трудности аудирования и понимания речи и стратегии их устранения

Major difficulties in listening comprehension and strategies for overcoming them

G‘afurova Mehriniso Muqimovna

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada chet tilidagi nutqni tinglab tushunish jarayonini qiyinlashtiradigan asosiy omillar – fonetik, leksik, grammatik, psixologik, kognitiv, shuningdek, akustik va texnik to‘siqlar har tomonlama tahlil qilinadi. Nutqni eshitib idrok etishning lingvistik va nolingvistik omillar o‘zaro bog‘liq holda namoyon bo‘lishini ko‘rsatib, ingliz tilini o‘qitish amaliyotida fonetik, leksik va grammatik qiyinchiliklarni kamaytirishga xizmat qiluvchi integratsiyalashgan mashqlar tizimini qo‘llash imkoniyatlarini yoritadi. Shuningdek, ishchi xotira, axborotni qayta ishlash tezligi, hissiy holatlar va o‘quvchining ichki “sozlamalari” (ruhiy tayyorgarligi)ning chet tilidagi eshitilgan nutqni toʼliq anglashga taʼsiri ko‘rsatiladi. Pedagogik tajriba- sinov natijalari esa kompleks mashqlar majmuasi qo‘llanilgan guruhlarda eshitib tushunish qobiliyatining ijobiy dinamika bilan rivojlanganini tasdiqlaydi.

В статье комплексно анализируются основные факторы, затрудняющие процесс аудирования иноязычной речи – фонетические, лексические, грамматические, психологические, когнитивные, а также акустические и технические барьеры. Показано, что лингвистические и нелингвистические факторы аудирования проявляются во взаимосвязи, и освещаются возможности использования комплексной системы упражнений в практике обучения английскому языку, способствующей снижению фонетических, лексических и грамматических трудностей. Показано влияние оперативной памяти, скорости обработки информации, эмоционального состояния и внутренних «настроек» (психической готовности) обучающегося на полноценное понимание иноязычной речи на слух. Результаты педагогических экспериментов и тестирования подтверждают положительную динамику развития аудирования в группах, где использовался комплексный комплекс упражнений.

This article comprehensively analyzes the main factors that impede foreign language listening comprehension – phonetic, lexical, grammatical, psychological, cognitive, as well as acoustic and technical barriers. It demonstrates that linguistic and non-linguistic factors of listening are interrelated, and highlights the potential of using a comprehensive system of exercises in English language teaching to reduce phonetic, lexical, and grammatical difficulties. The influence of working memory, information processing speed, emotional state, and the learner’s internal “settings” (mental readiness) on the full understanding of foreign language speech by ear is demonstrated. The results of pedagogical experiments and testing confirm the positive dynamics of listening development in groups where a comprehensive set of exercises was used.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: tinglab tushunish auditiv qabul fonetik qiyinchiliklar leksik kompetentsiya grammatik kompetentsiya psixologik to‘siqlar kognitiv jarayonlar ishchi xotira fon shovqini multimodal qabul аудирование слуховое восприятие фонетические трудности лексическая компетенция грамматическая компетенция психологические барьеры когнитивные процессы рабочая память фоновый шум мультимодальное восприятие listening auditory perception phonetic difficulties lexical competence grammatical competence psychological barriers cognitive processes working memory background noise multimodal perception

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art08/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Abdullayeva M.A., Kopitin V.Yu., Hamidova M.N., Xolov S. Ingliz tili grammatikasini o‘qitishning ayrim masalalari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 128 b
  2. Anderson A., Lynch T. Listening. – Oxford: OUP, 1988. – 154 p
  3. Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. – М.: Искусство, 1986. – 445 с. 3-son, 2026-yil
  4. Simonova M.A., Sitnikov A., Chmich I. “Shovqinli diktant” texnologiyasi orqali tinglab tushunishni rivojlantirish // Zamonaviy pedagogika jurnali. – 2020. – № 3. – B. 45-48
  5. Соловёва Е.Н. Методика обучения иностранным языкам: базовый курс. – М.: Просвещение, 2017. – 239 с
  6. Елюхина Н.В. Преодоление основных трудностей понимания иноязычной речи на слух как условие формирования способности устно общаться // Иностранные языки в школе. – 1996. – № 4. – С. 25-29
  7. Лихобобин Б.И., Калинина Л.В., Халеева И.И. Психолингвистические основы обучения аудитивному восприятию речи. – М.: Высшая школа, 1985. – 160 с
  8. Погарцева Т.А. Развитие навыков аудитивного восприятия иностранной речи // Иностранные языки в школе. – 2013. – № 5. – С. 38-42
  9. Узнадзе Д.Н. Психология установки. – Тбилиси: Мецниереба, 1966. – 250 с

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.009.art08
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
78-86
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
tinglab tushunish, auditiv qabul, fonetik qiyinchiliklar, leksik kompetentsiya, grammatik kompetentsiya, psixologik to‘siqlar, kognitiv jarayonlar, ishchi xotira, fon shovqini, multimodal qabulаудирование, слуховое восприятие, фонетические трудности, лексическая компетенция, грамматическая компетенция, психологические барьеры, когнитивные процессы, рабочая память, фоновый шум, мультимодальное восприятиеlistening, auditory perception, phonetic difficulties, lexical competence, grammatical competence, psychological barriers, cognitive processes, working memory, background noise, multimodal perception
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-08-27
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda emotsional introvertlikning namoyon bo‘lishiga ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri Влияние социальных сетей на проявление эмоциональной интровертированности у студентов The impact of social media on the manifestation of emotional introversion among students Sanayev Alisher Komiljon o‘g‘li · 2026 · 126-137-b.Санаев Алишер Комилжон ўғли · 2026 · с. 126-137Sanayev Alisher Komiljon o‘g‘li · 2026 · pp. 126-137TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art13/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/ Maqola Статья Article O‘zbek va ingliz dramatik diskursidagi metaforalarda gender semalarning tavsifi Описание гендерных сем в метафорах в узбекском и английском драматическом дискурсе Description of gender semes in metaphors within Uzbek and English dramatic discours Rasulova Munojat Akmaljonovna · 2026 · 47-57-b.Расулова Муножат Акмалжоновна · 2026 · с. 47-57Rasulova Munojat Akmaljonovna · 2026 · pp. 47-57TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art05/