ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarishda tadbirkorlikni rivojlantirishning kompleks mexanizmi: ijtimoiy-iqtisodiy yondashuv

Комплексный механизм развития предпринимательства в производстве продовольственной продукции: социально экономический подход

A comprehensive mechanism for developing entrepreneurship in food production: A socio-economic approach

Abdulxamidova Nodira Abdurashitovna iDАбдулхамидова Нодира Абдурашитовна iDAbdulxamidova Nodira Abdurashitovna iD

Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money · ISSN 3060-5474

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqolada oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda tadbirkorlikni rivojlantirish mexanizmining ijtimoiy-iqtisodiy mazmuni va tarkibiy jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishga ta’sir etuvchi institutsional, moliyaviy, ishlab chiqarish, texnologik, bozor, infratuzilmaviy va inson kapitali omillari tizimli yondashuv asosida tahlil qilingan. Xorijiy ilmiy adabiyotlarda shakllangan tadbirkorlik ekotizimi konsepsiyasi hamda zamonaviy empirik tadqiqotlar asosida oziq-ovqat tadbirkorligini rivojlantirish mexanizmining o‘ziga xos xususiyatlari aniqlangan. O‘zbekiston oziq-ovqat sanoatining so‘nggi yillardagi rivojlanish ko‘rsatkichlari statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinib, ishlab chiqarish hajmining o‘sishi bilan bir qatorda investitsiya, texnologik modernizatsiya, logistika, bozor va moliyaviy ta’minot masalalarining o‘zaro bog‘liqligi asoslangan. Tadqiqot natijasida oziq-ovqat tadbirkorligini rivojlantirish mexanizmi “resurslar – institutsional muhit – tadbirkorlik faoliyati – ishlab chiqarish samaradorligi – bozor natijadorligi – ijtimoiy iqtisodiy samara” uzviyligi asosida takomillashtirish taklif etilgan.

В статье исследуются социально-экономическое содержание и структурные аспекты механизма развития предпринимательства в производстве продовольственной продукции. На основе системного подхода анализируются институциональные, финансовые, производственные, технологические, рыночные, инфраструктурные факторы, а также факторы человеческого капитала, влияющие на развитие предпринимательской деятельности. На основе концепции предпринимательской экосистемы, сформировавшейся в зарубежной научной литературе, и современных эмпирических исследований определены особенности механизма развития предпринимательства в пищевой промышленности. На основе статистических данных проанализированы показатели развития пищевой промышленности Узбекистана за последние годы. Наряду с ростом объёмов производства обоснована взаимосвязь инвестиционной деятельности, технологической модернизации, логистики, рыночных условий и финансового обеспечения. По результатам исследования предложено совершенствование механизма развития предпринимательства в производстве продовольственной продукции на основе взаимосвязанной последовательности: «ресурсы – институциональная среда – предпринимательская деятельность – эффективность производства – рыночная результативность – социально – экономический эффект».

This article examines the socio-economic significance and structural dimensions of the mechanism for developing entrepreneurship in food production. The study systematically analyzes the institutional, financial, production, technological, market, infrastructure, and human capital factors influencing the development of entrepreneurial activity. Drawing on the concept of the entrepreneurial ecosystem established in international academic literature and contemporary empirical studies, the specific characteristics of the mechanism for developing food entrepreneurship are identified. Recent development indicators of Uzbekistan’s food industry are analyzed using statistical data. In addition to the growth in production output, the study substantiates the interrelationship between investment, technological modernization, logistics, market conditions, and financial support. Based on the findings, an improved mechanism for developing food entrepreneurship is proposed, structured around the interconnected sequence of “resources – institutional environment – entrepreneurial activity – production efficiency – market performance – socio-economic impact.”

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: oziq-ovqat sanoati tadbirkorlikni rivojlantirish mexanizmi ishlab chiqarish investitsiya moliyaviy qo‘llab-quvvatlash innovatsiya texnologik modernizatsiya oziq-ovqat xavfsizligi пищевая промышленность механизм развития предпринимательства производство инвестиции финансовая поддержка инновации технологическая модернизация продовольственная безопасность food industry entrepreneurship development mechanism production investment financial support innovation technological modernization food security

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art10/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 20-oktabrdagi 841-son qarori. 2030-yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. – Toshkent. (In Uzbek)
  2. Ács Z.J., Autio E., Szerb L. (2014). National Systems of Entrepreneurship: Measurement Issues and Policy Implications // Research Policy. – Vol. 43, No
  3. P. 476-494. 3. Barney J. (1991). Firm Resources and Sustained Competitive Advantage // Journal of Management. – Vol. 17, No. 1. – P. 99-120
  4. Bresciani S. (2017). Open, Networked and Dynamic Innovation in the Food and Beverage Industry // British Food Journal. – Vol. 119, No. 11. – P. 2290-2293
  5. FAO. (2022). The State of Food and Agriculture 2022: Leveraging Automation in Agriculture for Transforming Agrifood Systems. – Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations
  6. Porter M.E. (1985). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. – New York: Free Press
  7. Queissner M., Stolz L., Weiss M.A. (2025). Meta-analysis of Entrepreneurial Ecosystem Elements and Entrepreneurial Activity // Small Business Economics. – Vol. 64. – P. 1817-1847
  8. Rizou M., Galanakis I.M., Aldawoud T.M.S., Galanakis C.M. (2020). Safety of Foods, Food Supply Chain and Environment within the COVID-19 Pandemic // Trends in Food Science & Technology. – Vol. 102. – P. 293-299
  9. Teece D.J., Pisano G., Shuen A. (1997). Dynamic Capabilities and Strategic Management // Strategic Management Journal. – Vol. 18, No. 7. – P. 509-533
  10. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2026). Ishlab chiqaradigan sanoat iqtisodiy faoliyat turi bo‘yicha asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi. – SIAT. (In Uzbek) - 106

Tarkibida:Входит в:Part of: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.008.art10
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Iqtisod, menejment va pul Экономика, менеджмент и деньги Economics, Management and Money
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3060-5474
SonВыпускIssue
3-son (3), 2026№ 3 (3), 2026No. 3 (3), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
96-106
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
oziq-ovqat sanoati, tadbirkorlikni rivojlantirish mexanizmi, , ishlab chiqarish, investitsiya, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, innovatsiya, texnologik modernizatsiya, oziq-ovqat xavfsizligiпищевая промышленность, механизм развития предпринимательства, производство, инвестиции, финансовая поддержка, инновации, технологическая модернизация, продовольственная безопасностьfood industry, entrepreneurship development mechanism, production, investment, financial support, innovation, technological modernization, food security
ORCID
Abdulxamidova Nodira Abdurashitovna — 0009-0002-7535-3057
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-08-27
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes subyektlari faoliyatini rivojlantirish asosida kambag‘allikni qisqartirishning iqtisodiy mexanizmlari Экономические механизмы сокращения бедности на основе развития деятельности субъектов малого бизнеса Economic mechanisms of poverty reduction based on the development of small business entities Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich · 2026 · 130-141-b.Худойбердиев Дилмурод Хасанович · 2026 · с. 130-141Xudoyberdiyev Dilmurod Xasanovich · 2026 · pp. 130-141TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art13/ Maqola Статья Article Koreys tilida nutqiy etiketni ifodalovchi til vositalari va ularning qo‘llanilishi Языковые средства репрезентации речевого этикета в корейском языке и особенности их функционирования Linguistic devices for expressing speech etiquette in Korean and their functions in communication Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · 90-99-b.Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · с. 90-99Raximova Shodiyona Shuxrat qizi · 2026 · pp. 90-99TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art09/ Maqola Статья Article Koreys va o‘zbek maqollarida milliy obrazlarning lingvokulturologik xususiyatlari Лингвокультурологические особенности национальных образов в корейских и узбекских пословицах Linguocultural characteristics of national images in Korean and Uzbek proverbs Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · 80-89-b.Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · с. 80-89Misirov Davronxon Nosirxon o‘g‘li · 2026 · pp. 80-89TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art08/