ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Ona tili darslarida shaxsga yo‘naltirilgan ta’limni tashkil etishning didaktik asoslari

Дидактические основы организации личностно-ориентированного обучения на уроках родного языка

Didactic foundations of organizing learner-centered education in mother tongue classes

Taylakova Dilnoza NorbekovnaТайлакова Дилноза НорбековнаTaylakova Dilnoza Norbekovna

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada ona tili darslarida shaxsga yo‘naltirilgan ta’limni tashkil etishning didaktik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi shundan iboratki, zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchini tayyor bilimlarni qabul qiluvchi emas, balki til hodisalarini kuzatuvchi, tahlil qiluvchi va amaliy nutqiy vaziyatlarda mustaqil qo‘llovchi subyekt sifatida shakllantirish zarurati kuchaymoqda. Maqolada shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning mazmuni, didaktik tamoyillari, ona tili fanining o‘ziga xos imkoniyatlari hamda darsni rejalashtirish, topshiriqlarni differensiallashtirish, refleksiya va baholash mexanizmlari yoritiladi. Shuningdek, o‘quvchining individual tajribasi, qiziqishi, nutqiy ehtiyoji va kognitiv faolligiga tayangan holda ona tili darslarini tashkil etishning samarali yo‘llari ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijasida ona tili darslarida shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv til ta’limi sifati, o‘quv motivatsiyasi, mustaqil fikrlash va kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishga xizmat qilishi asoslanadi.

В данной статье анализируются дидактические основы организации личностно-ориентированного обучения на уроках родного языка. Актуальность исследования обусловлена необходимостью формирования учащегося не как пассивного получателя готовых знаний, а как активного субъекта, способного наблюдать, анализировать и самостоятельно применять языковые явления в речевой практике. В статье раскрываются сущность личностно-ориентированного обучения, его дидактические принципы, а также специфические возможности предмета «родной язык». Особое внимание уделяется планированию урока, дифференциации заданий, механизмам рефлексии и оценивания. Показаны эффективные пути организации уроков родного языка с опорой на индивидуальный опыт, интересы, речевые потребности и познавательную активность учащихся. Обосновывается, что личностно- ориентированный подход способствует повышению качества языкового образования, развитию учебной мотивации, самостоятельного мышления и коммуникативной компетентности.

This article analyzes the didactic foundations of organizing learner- centered education in mother tongue classes. The relevance of the study lies in the growing need to shape students not as passive recipients of ready-made knowledge, but as active subjects who observe, analyze and independently apply language phenomena in practical speech situations. The paper explains the essence of learner-centered education, its didactic principles, and the specific possibilities of the mother tongue subject. Particular attention is given to lesson planning, differentiated tasks, reflection, and assessment mechanisms. The study also highlights effective ways of organizing mother tongue instruction based on students’ individual experience, interests, communicative needs, and cognitive activity. The findings show that learner-centered instruction in mother tongue classes improves the quality of language education, increases learning motivation, and contributes to the development of independent thinking and communicative competence.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: ona tili ta’limi shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim didaktik asoslar differensial yondashuv kommunikativ kompetensiya refleksiya motivatsiya o‘quvchi faolligi родной язык личностно-ориентированное обучение дидактические основы дифференцированный подход коммуникативная компетентность рефлексия мотивация активность учащегося mother tongue education learner-centered education didactic foundations differentiated instruction communicative competence reflection motivation student activity

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art03/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Badjadi N. E. I. (2020). Learner-Centered English Language Teaching: Premises, Practices, and Prospects. Arab World English Journal, 11(1)
  2. Boyadzhieva E. (2016). Learner-Centered Teaching and Learner Autonomy. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 232, 35-40
  3. Bremner N. (2019). From learner-centred to learning-centred: Becoming a “hybrid” pedagogue. International Journal of Educational Research, 97, 53-66
  4. Bremner N. (2022). The outcomes of learner-centred pedagogy: A systematic review. Studies in Educational Evaluation, 75
  5. Jakonen T. (2024). Learner-centered EAP practices: Managing agenda in interaction. Journal of English for Academic Purposes, 68
  6. Laksana D. N. L. va boshq. (2025). Adapting Mother Tongue-Based Instructional Models to Diverse Classrooms. Journal on English as a Foreign Language, 15(2)
  7. Matukhin D. (2015). Learner-centered Approach in Teaching Foreign Language. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 206, 148-152
  8. Mata L. (2014). Pedagogical Competencies for Mother-Tongue Teacher Education. Educational Sciences: Theory & Practice, 14(1), 341-352
  9. Tudor I. (1992). Learner-centredness in language teaching. System, 20(1), 31-46
  10. UNESCO. (2024). International Mother Language Day 2024: Multilingual education is a pillar of intergenerational learning. Paris: UNESCO
  11. UNESCO. (2025). Languages matter: Global guidance on multilingual education. Paris: UNESCO
  12. UNESCO. (2025). Languages in education. Paris: UNESCO
  13. Van Vu T., Nguyen T. va boshq. (2023). Teachers’ and Students’ Perspectives of Using Mother Tongue in Language Teaching. European Journal of Educational Research, 12(1). - 27

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 2-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 2, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 2, 2026

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2026.006.art03
YilГодYear
2026
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
21-27
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
ona tili ta’limi, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, didaktik asoslar, differensial yondashuv, kommunikativ kompetensiya, refleksiya, motivatsiya, o‘quvchi faolligiродной язык, личностно-ориентированное обучение, дидактические основы, дифференцированный подход, коммуникативная компетентность, рефлексия, мотивация, активность учащегосяmother tongue education, learner-centered education, didactic foundations, differentiated instruction, communicative competence, reflection, motivation, student activity
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-04-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-11-07
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda emotsional introvertlikning namoyon bo‘lishiga ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri Влияние социальных сетей на проявление эмоциональной интровертированности у студентов The impact of social media on the manifestation of emotional introversion among students Sanayev Alisher Komiljon o‘g‘li · 2026 · 126-137-b.Санаев Алишер Комилжон ўғли · 2026 · с. 126-137Sanayev Alisher Komiljon o‘g‘li · 2026 · pp. 126-137TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art13/ Maqola Статья Article Inklyuziv ta’limdan inklyuziv jamiyatga oʻtishda maktab direktorlarining innovatsion boshqaruv salohiyatini takomillashtirish Совершенствование инновационного управленческого потенциала директоров школ в процессе перехода от инклюзивного образования к инклюзивному обществу Enhancing the innovative management capacity of school principals in the transition from inclusive education to an inclusive society Mo‘minov Sulton Akbar o‘g‘li · 2026 · 63-77-b.Mo‘minov Sulton Akbar o‘g‘li · 2026 · с. 63-77Mo‘minov Sulton Akbar o‘g‘li · 2026 · pp. 63-77TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art07/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/