Maqola Статья Article
Ona tili darslarida shaxsga yo‘naltirilgan ta’limni tashkil etishning didaktik asoslari
Дидактические основы организации личностно-ориентированного обучения на уроках родного языка
Didactic foundations of organizing learner-centered education in mother tongue classes
Taylakova Dilnoza NorbekovnaТайлакова Дилноза НорбековнаTaylakova Dilnoza Norbekovna
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqolada ona tili darslarida shaxsga yo‘naltirilgan ta’limni tashkil etishning didaktik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi shundan iboratki, zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchini tayyor bilimlarni qabul qiluvchi emas, balki til hodisalarini kuzatuvchi, tahlil qiluvchi va amaliy nutqiy vaziyatlarda mustaqil qo‘llovchi subyekt sifatida shakllantirish zarurati kuchaymoqda. Maqolada shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning mazmuni, didaktik tamoyillari, ona tili fanining o‘ziga xos imkoniyatlari hamda darsni rejalashtirish, topshiriqlarni differensiallashtirish, refleksiya va baholash mexanizmlari yoritiladi. Shuningdek, o‘quvchining individual tajribasi, qiziqishi, nutqiy ehtiyoji va kognitiv faolligiga tayangan holda ona tili darslarini tashkil etishning samarali yo‘llari ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijasida ona tili darslarida shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv til ta’limi sifati, o‘quv motivatsiyasi, mustaqil fikrlash va kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishga xizmat qilishi asoslanadi.
В данной статье анализируются дидактические основы организации личностно-ориентированного обучения на уроках родного языка. Актуальность исследования обусловлена необходимостью формирования учащегося не как пассивного получателя готовых знаний, а как активного субъекта, способного наблюдать, анализировать и самостоятельно применять языковые явления в речевой практике. В статье раскрываются сущность личностно-ориентированного обучения, его дидактические принципы, а также специфические возможности предмета «родной язык». Особое внимание уделяется планированию урока, дифференциации заданий, механизмам рефлексии и оценивания. Показаны эффективные пути организации уроков родного языка с опорой на индивидуальный опыт, интересы, речевые потребности и познавательную активность учащихся. Обосновывается, что личностно- ориентированный подход способствует повышению качества языкового образования, развитию учебной мотивации, самостоятельного мышления и коммуникативной компетентности.
This article analyzes the didactic foundations of organizing learner- centered education in mother tongue classes. The relevance of the study lies in the growing need to shape students not as passive recipients of ready-made knowledge, but as active subjects who observe, analyze and independently apply language phenomena in practical speech situations. The paper explains the essence of learner-centered education, its didactic principles, and the specific possibilities of the mother tongue subject. Particular attention is given to lesson planning, differentiated tasks, reflection, and assessment mechanisms. The study also highlights effective ways of organizing mother tongue instruction based on students’ individual experience, interests, communicative needs, and cognitive activity. The findings show that learner-centered instruction in mother tongue classes improves the quality of language education, increases learning motivation, and contributes to the development of independent thinking and communicative competence.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: ona tili ta’limi shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim didaktik asoslar differensial yondashuv kommunikativ kompetensiya refleksiya motivatsiya o‘quvchi faolligi родной язык личностно-ориентированное обучение дидактические основы дифференцированный подход коммуникативная компетентность рефлексия мотивация активность учащегося mother tongue education learner-centered education didactic foundations differentiated instruction communicative competence reflection motivation student activity
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art03/
Taylakova Dilnoza Norbekovna. Ona tili darslarida shaxsga yo‘naltirilgan ta’limni tashkil etishning didaktik asoslari // Innovatsion pedagogika va psixologiya. — 2026. — 2-son (2). — B. 21-27. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art03/
Тайлакова Дилноза Норбековна. Дидактические основы организации личностно-ориентированного обучения на уроках родного языка // Инновационная педагогика и психология. — 2026. — № 2 (2). — С. 21-27. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art03/
Taylakova Dilnoza Norbekovna. Didactic foundations of organizing learner-centered education in mother tongue classes // Innovative Pedagogy and Psychology. — 2026. — No. 2 (2). — pp. 21-27. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.006.art03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Badjadi N. E. I. (2020). Learner-Centered English Language Teaching: Premises, Practices, and Prospects. Arab World English Journal, 11(1)
- Boyadzhieva E. (2016). Learner-Centered Teaching and Learner Autonomy. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 232, 35-40
- Bremner N. (2019). From learner-centred to learning-centred: Becoming a “hybrid” pedagogue. International Journal of Educational Research, 97, 53-66
- Bremner N. (2022). The outcomes of learner-centred pedagogy: A systematic review. Studies in Educational Evaluation, 75
- Jakonen T. (2024). Learner-centered EAP practices: Managing agenda in interaction. Journal of English for Academic Purposes, 68
- Laksana D. N. L. va boshq. (2025). Adapting Mother Tongue-Based Instructional Models to Diverse Classrooms. Journal on English as a Foreign Language, 15(2)
- Matukhin D. (2015). Learner-centered Approach in Teaching Foreign Language. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 206, 148-152
- Mata L. (2014). Pedagogical Competencies for Mother-Tongue Teacher Education. Educational Sciences: Theory & Practice, 14(1), 341-352
- Tudor I. (1992). Learner-centredness in language teaching. System, 20(1), 31-46
- UNESCO. (2024). International Mother Language Day 2024: Multilingual education is a pillar of intergenerational learning. Paris: UNESCO
- UNESCO. (2025). Languages matter: Global guidance on multilingual education. Paris: UNESCO
- UNESCO. (2025). Languages in education. Paris: UNESCO
- Van Vu T., Nguyen T. va boshq. (2023). Teachers’ and Students’ Perspectives of Using Mother Tongue in Language Teaching. European Journal of Educational Research, 12(1). - 27
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoONA TILI DARSLARIDA SHAXSGA YO'NALTIRILGAN TA'LIMNI TASHKIL ETISHNING DIDAKTIK ASOSLARIhttps://zenodo.org/records/20665670
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 2-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 2, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 2, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.006.art03
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 2181-4465
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 21-27
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- ona tili ta’limi, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, didaktik asoslar, differensial yondashuv, kommunikativ kompetensiya, refleksiya, motivatsiya, o‘quvchi faolligiродной язык, личностно-ориентированное обучение, дидактические основы, дифференцированный подход, коммуникативная компетентность, рефлексия, мотивация, активность учащегосяmother tongue education, learner-centered education, didactic foundations, differentiated instruction, communicative competence, reflection, motivation, student activity
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-04-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at



