Maqola Статья Article
Turk tilida rang bildiruvchi sifatlarning orttirma daraja shakllari
Формы превосходной степени прилагательных обозначающих цвета в турецком языке
Superlative degree forms of color adjectives in the Turkish language
Selma Ozan Yujel iDСельма Озан Юджел iDSelma Ozan Yujel iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu maqola turk tilidagi rang bildiruvchi sifatlarning orttirma darajasi (pekiştirme) shakllarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada rang sifatlarining orttirma darajasi hosil qilishning birinchi usuli sifatning oldiga /m/, /p/, /r/, /s/ undoshlari q o‘shilishi orqali (fonetik -morfologik vosita), ikkinchi usuli esa so‘z takrorlanishi (reduplikatsiya) va /mi/ s o‘roq yuklamasi orqali amalga oshishi misollar bilan k o‘rsatildi. Shuningdek, turk tilining zamonaviy badiiy matnlaridan misollar keltirilib, rang leksemalarining ma’no intensivligi va nutqdagi tasviriyligi izohlangan. Tadqiqot natijalari turk tilida orttirma darajadagi rang sifatlarini shakllantirishning morfologik, fonetik va sintaktik imkoniyatlarini tushunishga xizmat qiladi.
Данная статья посвящена изучению форм усиленной степени (pekiştirme) прилагательных цвета в турецком языке. В статье с примерами показано, что первый способ образования усиленной степени осуществляется путём добавления согласных /m/, /p/, /s/ перед прилагательным (фонетико-морфологический приём), а второй способ реализуется через повторение слова (редупликация) и вопросную частицу /mi/. Кроме того, анализируются исторические и современные турецкие тексты, поясняя семантическую интенсивность цветовых лексем и их изобразительную выразительность в речи. Результаты исследования способствуют пониманию морфологических, фонетических и синтаксических механизмов формирования усиленной степени прилагательных цвета в турецком языке.
This article is dedicated to the study of the intensive degree (pekiştirme) forms of color adjectives in the Turkish language. The article demonstrates, with examples, that the first method of forming the intensive degree involves adding the consonants /m/, /p/, /s/ before the adjective (a phonetic - morphological device), while the second method is realized through word repetition (reduplication) and the /mi/ interrogative particle. Additionally, historical and contemporary Turkish texts are analyzed, explaining the semantic intensity of color lexemes and their expressiveness in speech. The results of the study contribute to understanding the morphological, phonetic, and syntactic mechanisms for forming intensive color adjectives in Turkish.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Rang sifat orttirma daraja pekiştirme fonetik-morfologik vosita reduplikatsiya mi so‘roq yuklamasi Цвет прилагательное степень усиления усиление фонетико-морфологическое средство редупликация вопросительная частица «ми» Color adjective comparative degree intensification phonetic-morphological device reduplication “mi” interrogative particle
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art06/
Selma Ozan Yujel. Turk tilida rang bildiruvchi sifatlarning orttirma daraja shakllari // Al-Buxoriy. — 2026. — 2-son (2). — B. 57-65. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art06/
Сельма Озан Юджел. Формы превосходной степени прилагательных обозначающих цвета в турецком языке // Ал-Бухорий. — 2026. — № 2 (2). — С. 57-65. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art06/
Selma Ozan Yujel. Superlative degree forms of color adjectives in the Turkish language // Al-Bukhari. — 2026. — No. 2 (2). — pp. 57-65. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.002.art06/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Aksan D. (2015). Her yönüyle dil. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
- Arat R.R. (1979). Kutadgu Bilig. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınlar
- Banguoğlu T.(2024).Türkçenin grameri. – Ankara:TDK. – Ankara
- Çağbayır Y. (2007). Ötüken türkçe sözlük. 5-x cilt. – Istanbul: Ötüken neşriyat. – 5744 s. FILOLOGIYA Al-BUXORIY 2- son, 2026-yil
- Çürük Y.(2017) Türk dilinde renk adları ve renk adlarına gelen ekler // Kitabevi yayınları. – S. 201-230
- Eren A. (2008). Bâkî divanında kırmızı renk/Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. – №37.– S. 31-68
- Ergin M.(2011). Orhun abideleri. –İstanbul:Boğaziçi yayınları. –188s
- Hengirmen M. (1998).Türkçe temel dilbilgisi. –Ankara:Engin. – 427 s
- Ibodullayeva A., Xakimbayeva O.K.(2022).Ingliz va o‘zbek tillarida sifat so‘z turkumining ifodalanishi//Models and methods in modern science. – №1. – B. 28-30
- Kavasoğlu R.(2021). Renk. – Ankara: Iksad. – 85 s
- Kemal Y.(2022). Ince Memed. – 368 s
- Ozan S.Y. (2025). Ranglarning lingvomadaniy talqini va ramziy mazmuni// Ta’limdagi ilmiy islohatlar va izlanishlarning Yangi O‘zbekiston taraqqiyotidagi o‘rni va rivojlanish omillari. –№6 (1). – B.95-100
- Ozan S.Y. (2025). Olamning lisoniy manzarasida rang tadqiqi// Ta’limdagi ilmiy islohatlar va izlanishlarning Yangi O‘zbekiston taraqqiyotidagi o‘rni va rivojlanish omillari. – №6 (1). – B.101-104
- Pamuk O.(1991). Kara kitap. – Istanbul: Şefik Basımevi. – 445 s
- Türkali V.(2004) Kayıp romanlar. – Istanbul: Everest yayınları. – 631 s
- Türkçe sözlük.(1983). Cumhuriyet Basımevi. – 669 s
- Vasiliev . (1995). Türkçe-Sahaca (Yakutça) sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.–312 s
- Yudahin K. (1988).Kırgız sözlüğü (Çev.Taymas, A.), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.– 815 s
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedКопия в Zenodo (выложена автором)TURK TILIDA RANG BILDIRUVCHI SIFATLARNING ORTTIRMA DARAJA SHAKLLARIhttps://zenodo.org/records/20666939
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2026
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2026.002.art06
- YilГодYear
- 2026
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2026№ 2 (2), 2026No. 2 (2), 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 57-65
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Rang, sifat, orttirma daraja, pekiştirme, fonetik -morfologik vosita, reduplikatsiya, mi s o‘roq yuklamasiЦвет, прилагательное, степень усиления, усиление, фонетико-морфологическое средство, редупликация, вопросительная частица «ми»Color, adjective, comparative degree, intensification, phonetic-morphological device, reduplication, “mi” interrogative particle
- ORCID
- Selma Ozan Yujel — 0009-0009-0017-1321
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-04-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-11-07
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.20666939
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059639
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



