ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Chet tilini o‘rganish samaradorligiga ta’sir qiluvchi kognitiv va affektiv omillar

Когнитивные и аффективные факторы, влияющие на эффективность изучения иностранного языка

Cognitive and affective factors influencing the effectiveness of foreign language learning

Gulamjanova Komila Farrux kizi, Rustamova Jamila FarrukhovnaГуламжанова Комила Фаррух кизи, Рустамова Джамила ФарруховнаGulamjanova Komila Farrux kizi, Rustamova Jamila Farrukhovna

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu tadqiqot universitet talabalari orasida chet tilini o‘rganish samaradorligiga kognitiv va affektiv omillarning birgalikdagi ta’sirini o‘rganadi. Tadqiqotda motivatsiya, munosabat va xavotir darajasi kabi affektiv omillar talabalarning yodlash, taxmin qilish (inferensiya) va o‘z-o‘zini nazorat qilish kabi kognitiv strategiyalarni qo‘llashi bilan qanday o‘zaro bog‘liq ekani tahlil qilinadi. Aralash tadqiqot metodologiyasi asosida miqdoriy va sifat ma’lumotlari tahlil qilinib, o‘quv jarayonidagi intellektual va emotsional komponentlarning o‘zaro ta’siri aniqlanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, chet tilini samarali o‘zlashtirish strategik ongli yondashuv bilan emotsional barqarorlikning uyg‘unlashuviga bog‘liq. Kuchli motivatsiya, past xavotir va ijobiy munosabatga ega bo‘lgan talabalar kognitiv strategiyalarni yanada samarali qo‘llaydi. Tadqiqot nazariy va amaliy jihatdan motivatsiya, ishonch va qo‘llab-quvvatlovchi o‘qituvchilik muhiti ahamiyatini ta’kidlab, chet tilini o‘zlashtirishni yaxshilashga xizmat qiladi.

Данное исследование рассматривает совместное влияние когнитивных и аффективных факторов на эффективность изучения иностранного языка среди студентов вузов. В работе анализируется, каким образом мотивация, отношение к изучению и уровень тревожности связаны с применением обучающимися таких когнитивных стратегий, как запоминание, инференция (умозаключение) и самоконтроль. На основе смешанной методологии были проанализированы количественные и качественные данные, что позволило выявить взаимосвязь между интеллектуальными и эмоциональными компонентами учебного процесса. Полученные результаты показывают, что успешное овладение иностранным языком зависит от гармоничного сочетания стратегической осознанности и эмоциональной стабильности. Студенты, обладающие высокой мотивацией, низкой тревожностью и положительным отношением к изучению языка, значительно эффективнее используют когнитивные стратегии. Исследование имеет научную и практическую ценность, подчеркивая важность мотивации, уверенности и поддерживающей образовательной среды в повышении качества усвоения иностранного языка.

This study examines how cognitive and affective elements jointly shape the effectiveness of foreign language learning among university students. It focuses on the ways motivational levels, attitudes, and anxiety interact with learners’ cognitive strategies, including memorization, inferencing, and self-monitoring. Employing a mixed-methods approach, the research analyzes quantitative and qualitative data to reveal how emotional and intellectual dimensions influence students’ learning processes. The results indicate that successful language acquisition largely depends on maintaining a balance between strategic awareness and emotional well-being. Learners who demonstrate stronger motivation, lower anxiety, and positive attitudes tend to apply cognitive strategies more effectively. The study offers both theoretical and practical insights by underscoring the value of confidence, encouragement, and supportive instructional environments. Overall, the research highlights that fostering emotional stability alongside the development of cognitive learning strategies significantly enhances students’ foreign language achievement.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: kognitiv omillar affektiv omillar motivatsiya xavotir o‘rganish strategiyalari ikkinchi tilni o‘zlashtirish til bilish darajasi o‘z-o‘zini nazorat qilish o‘qishga bo‘lgan munosabat emotsional barqarorlik когнитивные факторы аффективные факторы мотивация тревожность учебные стратегии усвоение второго языка уровень владения языком самоконтроль отношение к обучению эмоциональная стабильность cognitive factors affective factors motivation anxiety learning strategies second language acquisition language proficiency self-monitoring attitude toward learning emotional stability

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.012.art15/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. A. H. Al-Hoorie, P. D. MacIntyre (2020). Contemporary language motivation theory: 60 years and beyond. Language Learning, 70(S1), 81–118
  2. J.Bown, C.J. White (2019). Affective variables in language learning revisited. The Modern Language Journal, 103(3), 604–620
  3. Dörnyei Z. (2005). The psychology of the language learner: Individual differences in second language acquisition. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates
  4. Gardner R. C. (1985). Social psychology and second language learning: The role of attitudes and motivation. London: Edward Arnold. 4-son, 2025-yil
  5. P.Hiver, A.H. Al-Hoorie, S.Mercer (2021). Student engagement in the language classroom. ELT Journal, 75(4), 389–398
  6. E. K. Horwitz, M.B. Horwitz, J.Cope (1986). Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125–132. https://doi.org/10.2307/327317
  7. T.Y.Kim, Y. Kim (2017). A motivational process model of L2 achievement. System, 66, 35–47
  8. S.D. Krashen, (1982). Principles and practice in second language acquisition. Oxford: Pergamon Press
  9. M.Li, K.Razavipour (2020). The impact of supportive teacher behavior on learner participation. TESOL Quarterly, 54(3), 748–777
  10. P.D. MacIntyre, R.C. Gardner, (1991). Methods and results in the study of anxiety and language learning: A review of the literature. Language Learning, 41(1), 85– 117. https://doi.org/10.1111/j.1467-1770.1991.tb00677.x
  11. O. J. Malley, A.U. Chamot, (1990). Learning strategies in second language acquisition. Cambridge: Cambridge University Press
  12. Oxford R.L. (1990). Language learning strategies: What every teacher should know. Boston: Heinle & Heinle
  13. Sun P.P. (2022). Metacognitive awareness and L2 listening. Language Teaching Research, 26(2), 150–175
  14. Ushioda E. (2016). Language motivation in a changing world. Language Teaching, 49(4), 563–577
  15. N.Zarrinabadi, S.Ketabi (2018). The role of teacher behavior in regulating learner emotions. The Language Learning Journal, 46(5), 600–614
  16. Y. Zheng, L.Cheng (2018). Examining language learning strategies: A systematic review. System, 78, 13-25. - 145

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 4-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 4, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 4, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.012.art15
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
4-son (4), 2025№ 4 (4), 2025No. 4 (4), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
137-145
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
cognitive factors, affective factors, motivation, anxiety, learning strategies, second language acquisition, language proficiency, self-monitoring, attitude toward learning, emotional stabilityкогнитивные факторы, аффективные факторы, мотивация, тревожность, учебные стратегии, усвоение второго языка, уровень владения языком, самоконтроль, отношение к обучению, эмоциональная стабильностьcognitive factors, affective factors, motivation, anxiety, learning strategies, second language acquisition, language proficiency, self-monitoring, attitude toward learning, emotional stability
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-12-23
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-18
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda akademik prokrastinatsiyani kamaytirishning psixologik determinantlari Психологические детерминанты снижения академической прокрастинации у студентов Psychological determinants of reducing academic procrastination among students Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · 108-117-b.Одилбеков Мансурбек Махмуджон угли · 2026 · с. 108-117Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · pp. 108-117TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art11/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Gapning til birligi, ifodaning esa nutq birligi sifatidagi lingyistik tahlili Лингвистический анализ предложения как единицы языка и высказывания как единицы речи A linguistic analysis of the sentence as a unit of language and the utterance as a unit of sreech Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 24-32-b.Усманова Шоира, Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 24-32Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 24-32TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art03/