Maqola Статья Article
Chet tilini o‘rganish samaradorligiga ta’sir qiluvchi kognitiv va affektiv omillar
Когнитивные и аффективные факторы, влияющие на эффективность изучения иностранного языка
Cognitive and affective factors influencing the effectiveness of foreign language learning
Gulamjanova Komila Farrux kizi, Rustamova Jamila FarrukhovnaГуламжанова Комила Фаррух кизи, Рустамова Джамила ФарруховнаGulamjanova Komila Farrux kizi, Rustamova Jamila Farrukhovna
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Ushbu tadqiqot universitet talabalari orasida chet tilini o‘rganish samaradorligiga kognitiv va affektiv omillarning birgalikdagi ta’sirini o‘rganadi. Tadqiqotda motivatsiya, munosabat va xavotir darajasi kabi affektiv omillar talabalarning yodlash, taxmin qilish (inferensiya) va o‘z-o‘zini nazorat qilish kabi kognitiv strategiyalarni qo‘llashi bilan qanday o‘zaro bog‘liq ekani tahlil qilinadi. Aralash tadqiqot metodologiyasi asosida miqdoriy va sifat ma’lumotlari tahlil qilinib, o‘quv jarayonidagi intellektual va emotsional komponentlarning o‘zaro ta’siri aniqlanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, chet tilini samarali o‘zlashtirish strategik ongli yondashuv bilan emotsional barqarorlikning uyg‘unlashuviga bog‘liq. Kuchli motivatsiya, past xavotir va ijobiy munosabatga ega bo‘lgan talabalar kognitiv strategiyalarni yanada samarali qo‘llaydi. Tadqiqot nazariy va amaliy jihatdan motivatsiya, ishonch va qo‘llab-quvvatlovchi o‘qituvchilik muhiti ahamiyatini ta’kidlab, chet tilini o‘zlashtirishni yaxshilashga xizmat qiladi.
Данное исследование рассматривает совместное влияние когнитивных и аффективных факторов на эффективность изучения иностранного языка среди студентов вузов. В работе анализируется, каким образом мотивация, отношение к изучению и уровень тревожности связаны с применением обучающимися таких когнитивных стратегий, как запоминание, инференция (умозаключение) и самоконтроль. На основе смешанной методологии были проанализированы количественные и качественные данные, что позволило выявить взаимосвязь между интеллектуальными и эмоциональными компонентами учебного процесса. Полученные результаты показывают, что успешное овладение иностранным языком зависит от гармоничного сочетания стратегической осознанности и эмоциональной стабильности. Студенты, обладающие высокой мотивацией, низкой тревожностью и положительным отношением к изучению языка, значительно эффективнее используют когнитивные стратегии. Исследование имеет научную и практическую ценность, подчеркивая важность мотивации, уверенности и поддерживающей образовательной среды в повышении качества усвоения иностранного языка.
This study examines how cognitive and affective elements jointly shape the effectiveness of foreign language learning among university students. It focuses on the ways motivational levels, attitudes, and anxiety interact with learners’ cognitive strategies, including memorization, inferencing, and self-monitoring. Employing a mixed-methods approach, the research analyzes quantitative and qualitative data to reveal how emotional and intellectual dimensions influence students’ learning processes. The results indicate that successful language acquisition largely depends on maintaining a balance between strategic awareness and emotional well-being. Learners who demonstrate stronger motivation, lower anxiety, and positive attitudes tend to apply cognitive strategies more effectively. The study offers both theoretical and practical insights by underscoring the value of confidence, encouragement, and supportive instructional environments. Overall, the research highlights that fostering emotional stability alongside the development of cognitive learning strategies significantly enhances students’ foreign language achievement.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: kognitiv omillar affektiv omillar motivatsiya xavotir o‘rganish strategiyalari ikkinchi tilni o‘zlashtirish til bilish darajasi o‘z-o‘zini nazorat qilish o‘qishga bo‘lgan munosabat emotsional barqarorlik когнитивные факторы аффективные факторы мотивация тревожность учебные стратегии усвоение второго языка уровень владения языком самоконтроль отношение к обучению эмоциональная стабильность cognitive factors affective factors motivation anxiety learning strategies second language acquisition language proficiency self-monitoring attitude toward learning emotional stability
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.012.art15/
Gulamjanova Komila Farrux kizi, Rustamova Jamila Farrukhovna. Chet tilini o‘rganish samaradorligiga ta’sir qiluvchi kognitiv va affektiv omillar // Innovatsion pedagogika va psixologiya. — 2025. — 4-son (4). — B. 137-145. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.012.art15/
Гуламжанова Комила Фаррух кизи, Рустамова Джамила Фарруховна. Когнитивные и аффективные факторы, влияющие на эффективность изучения иностранного языка // Инновационная педагогика и психология. — 2025. — № 4 (4). — С. 137-145. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.012.art15/
Gulamjanova Komila Farrux kizi, Rustamova Jamila Farrukhovna. Cognitive and affective factors influencing the effectiveness of foreign language learning // Innovative Pedagogy and Psychology. — 2025. — No. 4 (4). — pp. 137-145. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.012.art15/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- A. H. Al-Hoorie, P. D. MacIntyre (2020). Contemporary language motivation theory: 60 years and beyond. Language Learning, 70(S1), 81–118
- J.Bown, C.J. White (2019). Affective variables in language learning revisited. The Modern Language Journal, 103(3), 604–620
- Dörnyei Z. (2005). The psychology of the language learner: Individual differences in second language acquisition. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates
- Gardner R. C. (1985). Social psychology and second language learning: The role of attitudes and motivation. London: Edward Arnold. 4-son, 2025-yil
- P.Hiver, A.H. Al-Hoorie, S.Mercer (2021). Student engagement in the language classroom. ELT Journal, 75(4), 389–398
- E. K. Horwitz, M.B. Horwitz, J.Cope (1986). Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125–132. https://doi.org/10.2307/327317
- T.Y.Kim, Y. Kim (2017). A motivational process model of L2 achievement. System, 66, 35–47
- S.D. Krashen, (1982). Principles and practice in second language acquisition. Oxford: Pergamon Press
- M.Li, K.Razavipour (2020). The impact of supportive teacher behavior on learner participation. TESOL Quarterly, 54(3), 748–777
- P.D. MacIntyre, R.C. Gardner, (1991). Methods and results in the study of anxiety and language learning: A review of the literature. Language Learning, 41(1), 85– 117. https://doi.org/10.1111/j.1467-1770.1991.tb00677.x
- O. J. Malley, A.U. Chamot, (1990). Learning strategies in second language acquisition. Cambridge: Cambridge University Press
- Oxford R.L. (1990). Language learning strategies: What every teacher should know. Boston: Heinle & Heinle
- Sun P.P. (2022). Metacognitive awareness and L2 listening. Language Teaching Research, 26(2), 150–175
- Ushioda E. (2016). Language motivation in a changing world. Language Teaching, 49(4), 563–577
- N.Zarrinabadi, S.Ketabi (2018). The role of teacher behavior in regulating learner emotions. The Language Learning Journal, 46(5), 600–614
- Y. Zheng, L.Cheng (2018). Examining language learning strategies: A systematic review. System, 78, 13-25. - 145
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoCognitive and affective factors influencing the effectiveness of foreign language learninghttps://zenodo.org/records/23063317
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 4-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 4, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 4, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.012.art15
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 2181-4465
- SonВыпускIssue
- 4-son (4), 2025№ 4 (4), 2025No. 4 (4), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 137-145
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- cognitive factors, affective factors, motivation, anxiety, learning strategies, second language acquisition, language proficiency, self-monitoring, attitude toward learning, emotional stabilityкогнитивные факторы, аффективные факторы, мотивация, тревожность, учебные стратегии, усвоение второго языка, уровень владения языком, самоконтроль, отношение к обучению, эмоциональная стабильностьcognitive factors, affective factors, motivation, anxiety, learning strategies, second language acquisition, language proficiency, self-monitoring, attitude toward learning, emotional stability
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-12-23
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-18
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23063317
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059593



