ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Xalqaro baholash dasturlari asosida boshlang‘ich sinf oʻquvchilarida masala yechish koʻnikmasini shakllantirish mexanizmi

Механизм формирования навыков решения проблем у учащихся начальных классов на основе международных программ оценки

Mechanism for developing problem-solving skills in primary school students based on international assessment programs

Abdug‘aniyeva Shodmonoy Baxodirjon qiziАбдуганиева Шодмоной Баходиржон кизиAbdug‘aniyeva Shodmonoy Baxodirjon qizi

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada Xalqaro baholash dasturlari (PISA, PIRLS va boshqalar) asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida masala yechish ko‘nikmasini shakllantirishning didaktik mexanizmlari va ushbu jarayonning ta’limdagi ahamiyati keng yoritilgan. Maqolada masala yechish ko‘nikmasining pedagogik va psixologik asoslari, uning boshlang‘ich ta’limdagi o‘rni hamda xalqaro tajribada qo ‘llaniladigan usullar tahlil qilinadi. Xorijiy tajribalar, xususan, rivojlangan mamlakatlarning ta’lim tizimlarida qo‘llaniladigan strategiyalar va metodlar o‘rganilib, ularning O‘zbekiston ta’lim tizimiga moslashtirilishi imkoniyatlari muhokama qilinadi. Shuningdek, masala yechish ko‘nikmasini rivojlantirishda o‘qituvchilarning malakasini oshirish, zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanish va integratsiyalashgan yondashuvning ahamiyati ta’kidlanadi. Tadqiqotda xalqaro baholash dasturlari natijalarini tahlil qilish orqali boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatlarini oshirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

В статье подробно рассматриваются дидактические механизмы формирования навыков решения задач у учащихся начальных классов на основе международных программ оценки (PISA, PIRLS и др.), а также подчеркивается их значение в образовании. Анализируются педагогические и психологические основы навыков решения задач, их роль в начальном образовании и методы, применяемые в международной практике. Изучается зарубежный опыт, в частности стратегии и методы, используемые в образовательных системах развитых стран, и обсуждаются возможности их адаптации к системе образования Узбекистана. Подчеркивается важность повышения квалификации учителей, использования современных образовательных технологий и интегрированного подхода для развития навыков решения задач. На основе анализа результатов международных программ оценки разработаны практические рекомендации по повышению критического мышления и способностей к решению проблем у учащихся начальных классов.

This article comprehensively examines the didactic mechanisms for developing problem-solving skills in primary school students based on international assessment programs (PISA, PIRL S, etc.) and highlights their significance in education. The pedagogical and psychological foundations of problem-solving skills, their role in primary education, and the methods applied in international practices are analyzed. Foreign experiences, particularly the strategies and methods used in the education systems of developed countries, are studied, and possibilities for their adaptation to the Uzbekistan education system are discussed. The importance of enhancing teachers’ qualifications, utilizing modern educational technologies, and adopting an integrated approach to foster problem-solving skills is emphasized. Through the analysis of international assessment program results, practical recommendations are developed to enhance critical thinking and problem-solving abilities in primary school students.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: xalqaro tadqiqotlar matematik tafakkur differensiyalash assotsiatsiya kognitiv kontent kontekst tahlil interaktiv ta’lim международные исследования математическое мышление дифференциация ассоциация когнитивный контент контекст анализ интерактивное образование international studies mathematical thinking differentiation association cognitive content context analysis interactive education

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.010.art09/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Azizova, Q. M. (2022). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining xalqaro tadqiqotlar misolida savodxonligini baholash. “Taʼlimdagi xalqaro tadqiqotlarning Yangi O‘zbekiston taraqqiyotidagi o‘rni” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferentsiya maqolalar toʼplami. – Toshkent
  2. Radjiev, A. B., Ismailov, A. A., Narziev, J. R., Axmedov, X. P., Tog‘aeva, G. O. (2019). O‘quvchilar savodxonligini baholash bo‘yicha xalqaro tadqiqotlar dasturi. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent
  3. Saidova, M. J. (2022). Masofaviy ta’lim sharoitida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining metodik tayyorgarligini takomillashtirish (Pedagogika fanlari doktori dissertatsiyasi). – Toshkent
  4. Qurbonova, M. F. (2021). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘quv-bilish kompetensiyalarini mustaqil ishlar jarayonida shakllantirish metodikasi (PIRLS xalqaro baholash dasturi talablari asosida) Avtoreferat. – Chirchiq
  5. Marshall Cavendish. (2003). Singapore Math: Primary Math Textbook 4A US Edition. - Singapore: Marshall Cavendish Education
  6. Стефанова, Н. Л. (1996). Теоретические основы развития системы методической подготовки учителей математики в педагогическом вузе (Диссертация доктора педагогических наук). – Санкт-Петербург
  7. Gustafsson, J. E., Hansen, K. Y., Rosén, M. (2018). TIMSS and PIRLS: Relationships among reading, mathematics, and science achievement at the fourth grade—Implications for early learning. – Chestnut Hill: TIMSS & PIRLS International Study Center, Boston College
  8. Ruzikulova, N. Sh. (2020). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish (Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori dissertatsiyasi). – Toshkent
  9. Sarimsoqova, G. T. (2020). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining fikrlash qobiliyatlarini o‘stirishda matnli masalalardan foydalanishning samaralari. – Toshkent
  10. Mukhtarova, Sh. M. (2023). O‘quvchilarning o‘qish savodxonligini baholash. – Toshkent

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 1-son, 2025 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 1, 2025 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 1, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.010.art09
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
1-son (1), 2025№ 1 (1), 2025No. 1 (1), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
83-94
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
xalqaro tadqiqotlar, matematik tafakkur, differensiyalash, assotsiatsiya, kognitiv, kontent, kontekst, tahlil,interaktiv t a’limмеждународные исследования, математическое мышление, дифференциация, ассоциация, когнитивный, контент, контекст, анализ, интерактивное образованиеinternational studies, mathematical thinking, differentiation, association, cognitive, content, context, analysis, interactive education
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-03-03
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-18
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda akademik prokrastinatsiyani kamaytirishning psixologik determinantlari Психологические детерминанты снижения академической прокрастинации у студентов Psychological determinants of reducing academic procrastination among students Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · 108-117-b.Одилбеков Мансурбек Махмуджон угли · 2026 · с. 108-117Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · pp. 108-117TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art11/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Gapning til birligi, ifodaning esa nutq birligi sifatidagi lingyistik tahlili Лингвистический анализ предложения как единицы языка и высказывания как единицы речи A linguistic analysis of the sentence as a unit of language and the utterance as a unit of sreech Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 24-32-b.Усманова Шоира, Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 24-32Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 24-32TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art03/