Maqola Статья Article
“Matlai saʼdayn va majmai bahrayn” asaridagi muqaddas qadamjolar va islom dini ulamolarining maqbaralariga qilingan ziyoratlar xususidagi maʼlumotlar
Сведения о святых местах и посещениях мавзолеев исламских учёных в произведении “Матлаи саъдайн ва маджмаи бахрайн”
Information on visits to the tombs of Islamic scholars and sacred sites described in the work “Matlai sa’dayn va majmai bahrayn”
Axmedov Sanjar Bektemirovich iDАхмедов Санжар Бектемирович iDAxmedov Sanjar Bektemirovich iD
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Markaziy Osiyo hududlariga islom dinining kirib kelishi nafaqat uning keng tarqalishiga, balki hududdagi madaniy, ijtimoiy va ilmiy rivojlanishga ham ulkan taʼsir koʻrsatgan. Islomning tarqalishida mahalliy sulolalarning, ayniqsa, Amir Temur va uning avlodlarining oʻrni muhim boʻlgan. Ular nafaqat islom dinini qabul qilib, unga amal qilishgan, balki uni ommalashtirish va ilm-fanni rivojlantirishga katta hissa qoʻshganlar. Amir Temur va uning avlodlari islom ilm-fani, fiqh, hadis va tasavvuf yoʻnalishlarida yetakchi olimlarni qoʻllab-quvvatlab, diniy merosni boyitishga harakat qilishgan. Biroq, shu bilan birga, oʻsha davrda turli diniy xurofotlar va aqidaparastlik kabi illatlar ham mavjud boʻlgan. Maqolada hozirgi vaqtda ham muhokamalarga sabab boʻlayotgan muqaddas qadamjolarga ziyorat qilish, ulugʻ avliyolar maqbaralariga safar uyushtirish masalalari oʻrganiladi. Xususan, temuriylar davrida bu kabi ziyoratlarga boʻlgan munosabat qanday boʻlgani va uning oʻsha davr manbalarida qay tarzda aks etgani tahlil qilinadi. Manbada keltirilgan maʼlumotlar orqali muqaddas joylarga safarlar, ularning maʼnaviy ahamiyati, diniy qadriyatlar va ijtimoiy ahvolga taʼsiri keng yoritiladi.
Проникновение ислама на территорию Центральной Азии оказало значительное влияние не только на его широкое распространение, но и на культурное, социальное и научное развитие региона. Важную роль в распространении ислама сыграли местные династии, особенно Амир Темур и его потомки. Они не только приняли ислам и следовали его предписаниям, но и внесли большой вклад в его популяризацию и развитие наук. Амир Темур и его потомки поддерживали выдающихся учёных в области исламских наук, фикха, хадисов и суфизма, стремясь обогатить религиозное наследие. Однако в этот период также существовали такие явления, как религиозные предрассудки и фанатизм. В статье рассматриваются вопросы, связанные с посещением святых мест и путешествиями к мавзолеям великих святых, которые вызывают споры и в наше время. В частности, анализируется, как относились к подобным паломничествам во времена Темуридов и как это отразилось в источниках того времени. На основе приведённых данных освещаются путешествия к святым местам, их духовное значение, религиозные ценности и влияние на социальную жизнь.
The introduction of Islam into the territories of Central Asia had a significant impact not only on its widespread dissemination but also on the cultural, social, and scientific development of the region. Local dynasties, especially Amir Temur and his descendants, played an important role in the spread of Islam. They not only adopted Islam and adhered to its principles, but also contributed significantly to its popularization and the advancement of Islamic sciences. Amir Temur and his descendants supported leading scholars in the fields of Islamic studies, fiqh, hadith, and Sufism, striving to enrich the religious heritage. However, during this period, various religious superstitions and fanaticism also existed. The article examines issues related to the visitation sacred sites and pilgrimages to the mausoleums of great saints, which remain subjects of debate today. In particular, it analyzes the attitudes toward such pilgrimages during the Temurid era and how these practices were reflected in the sources of that time. Using the data provided in the sources, the article explores the journeys to sacred places, their spiritual significance, religious values, and their impact on social conditions.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Amir Temur temuriylar Matlai saʼdayn manba Abdurazzoq Samarqandiy islom dini ziyorat bidʼat Амир Темур Темуриды Матлаи саъдайн источник Абдураззак Самаркандий исламская религия паломничество бидъа Amir Temur Temurids “Matlai saʼdayn” source Abdurazzoq Samarqandiy Islam pilgrimage bid’a
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art09/
Axmedov Sanjar Bektemirovich. “Matlai saʼdayn va majmai bahrayn” asaridagi muqaddas qadamjolar va islom dini ulamolarining maqbaralariga qilingan ziyoratlar xususidagi maʼlumotlar // Al-Buxoriy. — 2025. — 1-son (1). — B. 87-93. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art09/
Ахмедов Санжар Бектемирович. Сведения о святых местах и посещениях мавзолеев исламских учёных в произведении “Матлаи саъдайн ва маджмаи бахрайн” // Ал-Бухорий. — 2025. — № 1 (1). — С. 87-93. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art09/
Axmedov Sanjar Bektemirovich. Information on visits to the tombs of Islamic scholars and sacred sites described in the work “Matlai sa’dayn va majmai bahrayn” // Al-Bukhari. — 2025. — No. 1 (1). — pp. 87-93. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art09/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Муҳаммаджонов А. (1994) Темур ва темурийлар салтанати. – Тошкент: Қомуслар бош таҳририяти
- Самарқандий, Абдураззоқ. (2008) Матлаи саъдайн ва мажмаъи бахрайн. II Жилд. 1 қисм. 1405-1429 йил воқеалари. – Тошкент: Ўзбекистон. – 632 б. TARIX Al-BUXORIY 1-son, 2025-yil
- Самарқандий, Абдураззоқ. (2008) Матлаи саъдайн ва мажмаъи бахрайн. II Жилд. 2-3 қисмлар. 1429-1470 йил воқеалари. – Тошкент: Ўзбекистон. – 832 б
- Subtelny M. (2007) Timurids in transition: Turko-Persian politics and acculturation in Medieval Iran. – Brill. – V. 19. – P. 200
- Manz B. F. (2007) Power, politics and religion in Timurid Iran. – Cambridge University Press. – P. 208
- Thrower J. (2004) The religious history of Central Asia from the earliest times to the present day. – Mellen. – P. 155
- Yüksel M. Ş. (2009) Timurlularda din-devlet ilişkisi. – Türk Tarih Kurumu Basımevi. – S. 30-32
- Aka İ. (1994) Mirza Şahruh ve zamanı, 1405-1447. – Türk Tarih Kurumu Basımevi. – S. 14. – S. 72
- Devin De Weese. (1996) Yassavi Sufi Communities in the Temurid Era // Materials of the International Scientific conference “Amir Temur and his place in the World History”. – Tashkent
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в Zenodo“Matlai saʼdayn va majmai bahrayn” asaridagi muqaddas qadamjolar va islom dini ulamolarining maqbaralariga qilingan ziyoratlar xususidagi maʼlumotlarhttps://zenodo.org/records/23062050
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 1-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 1, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 1, 2025
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2025.004.art09
- YilГодYear
- 2025
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 1-son (1), 2025№ 1 (1), 2025No. 1 (1), 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 87-93
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Amir Temur, temuriylar, Matlai saʼdayn, manba, Abdurazzoq Samarqandiy, islom dini, ziyorat, bidʼatАмир Темур, Темуриды, Матлаи саъдайн, источник, Абдураззак Самаркандий, исламская религия, паломничество, бидъаAmir Temur, Temurids, “Matlai saʼdayn”, source, Abdurazzoq Samarqandiy, Islam, pilgrimage, bid’a
- ORCID
- Axmedov Sanjar Bektemirovich — 0000-0001-7910-0765
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-03-03
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-20
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23062050
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059489
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Internet Archive



