ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Manbalarda sarf ilmining bayoni

Объяснение морфологии в источниках

The explanation of morphology in sources

Yakubova Feruza RashidovnaЯкубова Феруза РашидовнаYakubova Feruza Rashidovna

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada arab tilshunosligida sarf ilmining rivojlanishi, shakllanishi hamda arab morfologiyasini tadqiq qilgan va asarlar yaratgan olimlar haqida ma’lumotlar keltirilgan. Sarf ilmining shakllanish tarixi va rivojlanish bosqichlari borasida mulohazalar keltiriladi. Arab morfologiyasining paydo bo‘lishi va rivoj topishida Basra va Kufa tilshunoslik maktablarining ahamiyati haqida fikr yuritiladi. Arab va O‘rta osiyolik tilshunos olimlarning ushbu ilm borasidagi fikr va qarashlari hamda sarf ilmiga bergan ta’riflari o‘rganildi. Ma’lum bo‘lishicha, olimlar arab morfologiyasi fanini ifodalash va ta’rif berishda shuningdek, ushbu ilmga bag‘ishlagan asarlarini nomlashda ham “sarf” yoki “tasrif” atamalaridan birini qo‘llaganlar. Shu sabab ushbu atamalarning lug‘aviy va istilohiy ma’nolari ko‘rib chiqildi hamda qanday omillar ta’sirida u yoki bu atama qo‘llanilganligi tahlil qilindi. Sibavayhiy, Maydoniy, Ibn Jinniy, Zamaxshariy, Rizo ad-Din Istarobodiy kabi tilshunos olimlarning arab morfologiyasiga bergan ta’riflari tahlil markazida bo‘ldi.

В статье представлена информация о развитии и формировании морфологии в арабской лингвистике, а также об ученых, которые изучали и внесли вклад в арабскую морфологию. В ней рассматриваются историческое становление и этапы развития морфологии, подчеркивается значение лингвистических школ Басры и Куфы в возникновении и развитии арабской морфологии. Рассматриваются взгляды и перспективы арабских и центральноазиатских лингвистов на эту дисциплину, а также их определения морфологии. Было отмечено, что ученые использовали либо термин “ṣarf”, либо “taṣrīf” при определении арабской морфологии и в наименовании своих работ, посвященных этой теме. Поэтому анализируются лексические и терминологические значения этих терминов, а также факторы, влияющие на их использование. Определения арабской морфологии, предоставленные известными лингвистами, такими как Сибавайх, Майдани, Ибн Джинни, Замахшари и Риза ад-Дин Истарабади, критически рассматриваются.

This article presents information on the development and formation of morphology in Arabic linguistics, as well as on scholars who have studied and contributed to Arabic morphology. It discusses the historical formation and developmental stages of morphology, highlighting the significance of the Basra and Kufa linguistic schools in the emergence and evolution of Arabic morphology. The views and perspectives of Arab and Central Asian linguists on this discipline, as well as their definitions of morphology, are examined. It has been observed that scholars have used either the term ṣarf or taṣrīf in defining Arabic morphology and in naming their works dedicated to this subject. Therefore, the lexical and terminological meanings of these terms are analyzed, along with the factors influencing their usage. The definitions of Arabic morphology provided by renowned linguists such as Sibawayh, Maydani, Ibn Jinni, Zamakhshari, and Riḍa ad-Din Istarabadi are critically examined.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: morfologiya nahv sarf fe’l tasrif ibdal i’lal idg‘om vazn qolip morfema ishtiqoq Морфология синтаксис sarf глагол tasrif ibdāl i‘lāl idghām шаблон морфема деривация словообразовательный аффикс Morphology syntax sarf verb tasrif ibdāl i‘lāl idghām pattern template morpheme derivation

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2025.004.art02/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Nasirova M. (2019) Tilshunoslik bilimlari tarixi. – Toshkent: Navro‘z nashriyoti
  2. Dendane Zoubir. (2007) An Overview of Verb Morphology in Arabic

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 1-son, 2025 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 1, 2025 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 1, 2025

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2025.004.art02
YilГодYear
2025
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
1-son (1), 2025№ 1 (1), 2025No. 1 (1), 2025
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
15-24
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
morfologiya, nahv, sarf, fe’l, tasrif, ibdal, i’lal, idg‘om, vazn, qolip, morfema, ishtiqoq, so‘z yasovchi qo‘shimcha, Basra tilshunoslik maktabi, Kufa tilshunoslik maktabiМорфология, синтаксис, sarf, глагол, tasrif, ibdāl, i‘lāl, idghām, шаблон, морфема, деривация, словообразовательный аффикс, лингвистическая школа Басры, лингвистическая школа КуфыMorphology, syntax, sarf, verb, tasrif, ibdāl, i‘lāl, idghām, pattern, template, morpheme, derivation, word-forming affix, Basra linguistic school, Kufa linguistic school
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2025-03-03
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-18
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/