ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

O‘zbek milliy etnopsixologik xususiyatlarining somatik frazeologizmlarda ifodalanishi

Выражение узбекских национальных этнопсихологических особенностей в соматических фразеологизмах

Expression of Uzbek national ethnopsychological characteristics in somatic phraseologisms

Alimbayeva Shaxlo Tursunovna, Nosirova Zamira Xosil qiziАлимбаева Шахло Турсуновна, Носирова Замира Хосил кизиAlimbayeva Shaxlo Tursunovna, Nosirova Zamira Xosil qizi

Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology · ISSN 2181-4465

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Mazkur maqolada o‘zbek tili frazeologiyasidagi somatik frazeologik birliklar (tanaga oid iboralar) orqali o‘zbek xalqining milliy etnopsixologik xususiyatlari har tomonlama yoritilgan. Frazeologizmlar o‘zbek xalqining ma'naviy- madaniy dunyoqarashini, qadriyatlarini va milliy xarakterini aks ettiruvchi vosita sifatida o‘rganilgan. Maqolada somatik frazeologizmlar psixolingvistik tahlil qilinib, ularning xalq hayot tarzi, tarixiy an’analari va ijtimoiy munosabatlarida tutgan o‘rni ko‘rsatilgan. Shuningdek, frazeologizmlarning etnopsixologik mohiyati va undagi mantiqiy bog‘liqlik milliy mentalitet nuqtai nazaridan baholangan. Shuningdek, maqolada somatik frazeologizmlarni psixologik yondashuv nuqtai nazaridan o‘rganishda, asosan, ularning inson ongidagi hissiy, kognitiv va ijtimoiy jihatlarini tahlil qilishga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu maqola frazeologiya, etnopsixologiya va madaniyatshunoslik fanlarining tutashgan nuqtasini o‘rganishda nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.

В данной статье национальные этнопсихологические особенности узбекского народа всесторонне освещаются через соматические фразеологизмы (словосочетания, связанные с телом) во фразеологии узбекского языка. Фразеологизмы изучены как средство отражения духовно-культурного мировоззрения, ценностей и национального характера узбекского народа. В статье проведен психолингвистический анализ соматических фразеологизмов, показано их место в образе жизни людей, исторических традициях и общественных отношениях. Также оценена этнопсихологическая сущность фразеологии и ее логическая связь с точки зрения национального менталитета. Также при изучении соматических фразеологизмов с точки зрения психологического подхода особое внимание уделяется анализу их эмоционального, когнитивного и социального аспектов в сознании человека. Данная статья имеет теоретическое и практическое значение в изучении пересечения фразеологии, этнопсихологии и культурологии

In this article, the national ethnopsychological features of the Uzbek people are comprehensively covered through somatic phraseological units (phrases related to the body) in the phraseology of the Uzbek language. Phraseologisms have been studied as a means of reflecting the spiritual and cultural outlook, values and national character of the Uzbek people. In the article, psycholinguistic analysis of somatic phraseologisms is carried out, and their place in the people's lifestyle, historical traditions and social relations is shown. Also, the ethnopsychological essence of phraseology and its logical connection were evaluated from the point of view of national mentality. Also, in the study of somatic phraseologisms from the point of view of psychological approach, special attention is paid to the analysis of their emotional, cognitive and social aspects in the human mind. This article has theoretical and practical significance in studying the intersection of phraseology, ethnopsychology and cultural studies.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: O‘zbek somatik frazeologizmlari milliy xususiyatlar milliy mentalitet xalq qadriyatlari frazeologik birlik Узбекская соматическая фразеология национальные особенности национальный менталитет национальные ценности фразеологическое единство Uzbek somatic phraseology national characteristics national mentality national values phraseological unity

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.006.art11/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Botirov B.M. (2011) O‘zbek mentalitetining psixologik xususiyatlari. – Toshkent: Fan va texnologiyalar markazi
  2. Улухужаев Н.У. (2016) Лингвокультурологический аспект фразеологических единиц узбекского языка // Молодой учёный, № 19 (123). – С. 614-617
  3. Исаев А. (1976) Соматические фразеологизмы узбекского языка: диссертaция кандидата филологических наук. – Ташкент. – 201 с
  4. Yo‘ldoshev B. (2013) O‘zbek frazeologiyasi va frazeografiyasining shakllanishi hamda taraqqiyoti. Monografiya. To‘ldirilgan va tuzatilgan ikkinchi nashri. – Samarqand: SamDU nashri. – 116 b
  5. Rahmatullayev Sh. (1978) O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi
  6. Boltayeva B.I. (2019) O‘zbek tili frazeologik birliklarining transformatsiyasi (semantik pragmatik tahlil). Filol. fan. dok. diss. ... avtoreferat. Samarqand
  7. Batirxanova M.O. (2022) Somatik frazeologik birliklar tarjimasining lingvomadaniy va pragmatik xususiyatlari (o‘zbek, rus va ingliz tillaridagi tana a’zolarining “Bosh” qismi asosida) Filol. fan. dok. diss. ... avtoref. – Andijon
  8. Omonov, F. (2020). O‘zbek milliy etnopsixologik xususiyatlari va ularning tilga aks ettirilishi. – Toshkent
  9. Abdullaeva, L. (2018). O‘zbek frazeologiyasida somatik frazeologizmlar: Ta’rif va tahlil. – Samarqand. 10..Karimov, Sh. (2019). Milliy til va madaniyat: Etnopsixologik nuqtai nazar. – Buxoro

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 1-son, 2024 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 1, 2024 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 1, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.006.art11
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Innovatsion pedagogika va psixologiya Инновационная педагогика и психология Innovative Pedagogy and Psychology
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
2181-4465
SonВыпускIssue
1-son (1), 2024№ 1 (1), 2024No. 1 (1), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
93-99
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Uzbek somatic phraseology, national characteristics, national mentality, national values, phraseological unityУзбекская соматическая фразеология, национальные особенности, национальный менталитет, национальные ценности, фразеологическое единствоUzbek somatic phraseology, national characteristics, national mentality, national values, phraseological unity
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-04-04
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Raqamli iqtisodiyot sharoitida kichik biznes va tadbirkorlikni logistika tizimi orqali rivojlantirish Развитие малого бизнеса и предпринимательства посредством логистической системы в условиях цифровой экономики Developing small business and entrepreneurship through the logistics system in the digital economy Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · 142-149-b.Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · с. 142-149Mardonova O‘g‘iloy Ilhom qizi · 2026 · pp. 142-149TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art14/ Maqola Статья Article Talabalarda akademik prokrastinatsiyani kamaytirishning psixologik determinantlari Психологические детерминанты снижения академической прокрастинации у студентов Psychological determinants of reducing academic procrastination among students Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · 108-117-b.Одилбеков Мансурбек Махмуджон угли · 2026 · с. 108-117Odilbekov Mansurbek Maxmudjon oʻgʻli · 2026 · pp. 108-117TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art11/ Maqola Статья Article Davlat boshqaruvi terminlarining shakllanish manbalari Источники формирования терминов государственного управления Sources of the formation of public administration terms G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · 33-46-b.Ганиева Лобар Садулла кизи · 2026 · с. 33-46G‘aniyeva Lobar Sa’dulla qizi · 2026 · pp. 33-46TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art04/ Maqola Статья Article Gapning til birligi, ifodaning esa nutq birligi sifatidagi lingyistik tahlili Лингвистический анализ предложения как единицы языка и высказывания как единицы речи A linguistic analysis of the sentence as a unit of language and the utterance as a unit of sreech Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 24-32-b.Усманова Шоира, Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 24-32Усманова Шоира, Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 24-32TarkibidaВ выпускеIn issue: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 3-son, 2026 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 3, 2026 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.007.art03/