ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Til birliklarining badiiy-estetik vazifalari

Художественно-эстетические задачи языковых единиц

Artistic-aesthetic functions of language units

Erkinova Nigora EsanovnaЭркинова Нигора ЭсановнаErkinova Nigora Esanovna

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Maqolada o‘tgan asrning so‘nggi choragidan boshlab dunyo tilshunosligida tilni undan foydalanuvchi inson bilan aloqadorlikda o‘rganuvchi yangi oqim – antropotsentrik yo‘nalish yuzaga kelganligi, mazkur tilshunoslik yo‘nalishi tilni nutqda matn ko‘rinishida voqelanuvchi hodisa sifatida chegaralab o‘rganuvchi yondashuvlarga yangicha vazifa qo‘yganligi, ya’ni zamonaviy tilshunoslikda kommunikatsiya jarayonida tilni inson ruhiyati, madaniyati, uning ijtimoiy mavqeyi, jinsi, yoshi, kasb-kori kabilarda o‘z izini qoldiruvchi mental-ruhiy hodisa sifatida o‘rganilish yuzaga kelganligi haqida fikr yuritiladi. Xususan, she’riy matnlarni lingvopoetik aspektda baholashda muallif-matn omili muhim o‘rin tutishi ijodkorlar asarlari misolida asoslanib, ularning milliy tilimiz imkoniyatlaridan to‘laqonli foydalanganligi ochib berilgan. She’rlarda ikkilantirilgan, takror qo‘llangan, so‘zdagi o‘rni almashtirilgan unli va undosh tovushlar, ko‘chma ma’noli so‘zlar kabi lingvopoetik ahamiyatli birliklarning o‘quvchiga estetik zavq berishda samarali qo‘llanganligi izohlangan

В статье констатируется, что с последней четверти прошлого века в мировой лингвистике возникло новое направление антропоцентризм, изучающее язык в отношении к человеку, пользующемуся им, что это направление языкознания поставило новую задачу перед подходами, ограничивающими язык как явление, возникающее в речи в форме текста, то есть в современном языкознании считается, что в процессе общения язык усваивается как психически-духовное явление, накладывающее свой отпечаток на психику, культуру, социальный статус человека, пол, возраст, профессию и т. д. В частности, при оценке поэтических текстов с лингвопоэтического аспекта важную роль играет авторско-текстовый фактор. Поясняется, что в стихотворениях эффективно используются единицы лингвопоэтического значения, такие как удвоенные, повторяющиеся, замененные гласные и согласные, слова с переносным значением, доставляющие читателю эстетическое удовольствие

The article highlights that, since the last quarter of the 20th century, a new direction in world linguistics, called anthropocentrism, has emerged. This field studies language in connection with the people who use it. It notes that this approach has introduced a fresh perspective, treating language not merely as a structure but as something that manifests in speech, particularly in the form of text. Modern linguistics now views language as a mental and spiritual phenomenon that influences various aspects of a person’s identity, including their psyche, culture, social status, gender, age, and profession. Specifically, in evaluating poetic texts from a linguapoetic perspective, the relationship between the author and the text plays a crucial role. The article explains that linguapoetic elements, such as doubled or repeated vowels and consonants, figurative language, and other stylistic devices, are skillfully employed in poetry to create aesthetic enjoyment for the reader

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: lingvopoetika antropotsentrizm mental-ruhiy hodisa she’riy matnlar kontekst лингвопоэтика антропоцентризм ментально-духовный феномен поэтические тексты контекст linguapoetics anthropocentrism mental-spiritual phenomenon poetic texts context

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.005.art03/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Vinogradov V.V. (1969) Stilistika, teoriya poeticheskoy rechi. Poetika. – Moskva. – 256 s. (In Russian)
  2. Vinogradov V.V. (1981) Problemi russkoy stilistiki. – Moskva: Visshaya shkola. – 320 s. (In Russian)
  3. Larin B.A. (1974) Estetika slova i yazik pisatelya. – Leningrad: Xudojestvennaya literatura. – 288 s. (In Russian)
  4. Grigoryev V.P. (1979) Poetika slova. – Moskva: Nauka. – 343 s. (In Russian)
  5. Kojin I. i dr. (1985) Struktura i funksionirovaniye poeticheskogo teksta. Ocherki lingvisticheskoy poetiki. – Moskva: Nauka. – 221 s. (In Russian)
  6. Shanskiy N.M. (1990) Lingvisticheskiy analiz xudojestvennogo teksta. – Leningrad: Prosvesheniye. – 425 s. (In Russian)
  7. Mahmudov N. (1985) Oybek sheʼriyatidagi o‘xshatishlarning lingvopoetikasi // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent. – №6. – B. 48-51. (In Uzbek)
  8. Mahmudov N. (1987) A. Qahhor hikoyalarining lingvopoetikasiga doir // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent. – № 4. – B. 34-36. (In Uzbek)
  9. Mahmudov N. (2016) Til siyosati va siyosat tili // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent. – № 4. – B. 27. (In Uzbek)
  10. “Nodira sheʼriyatidan”. O‘zbekiston fanlar akademiyasi qo‘lyozmalar instituti. O‘zbekiston KP Markaziy Komitetining nashriyoti. – Toshkent, 1979. (In Uzbek)
  11. Umirova S. O‘zbek sheʼriyatida lingvistik vositalar va poetik individuallik (Usmon Azim sheʼriyati misolida) Filol. fan. bo‘yicha fal. d-ri (PhD) … diss. avtoref. – Samarqand – 2019. (In Uzbek)
  12. Yo‘ldoshev M. (2008) Badiiy matn lingvopoetikasi. – Toshkent: Fan. – B. 102. (In Uzbek)
  13. Butunbayeva T.A. (2021) Zamonaviy nazmiy diskursda individuallikni taʼminlovchi lisoniy vositalar (Aʼzam O‘ktam va Minhojiddin Mirzo sheʼriyati misolida): Filol. fan. bo‘yicha fal. d-ri. (PhD) ... diss. – Samarqand. (In Uzbek) - 30

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. Maxsus son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Специальный выпуск, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Special issue, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.005.art03
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
Maxsus son, 2024Специальный выпуск, 2024Special issue, 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
24-30
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
linguapoetics, anthropocentrism, mental-spiritual phenomenon, poetic texts, contextлингвопоэтика, антропоцентризм, ментально-духовный феномен, поэтические тексты, контекстlinguapoetics, anthropocentrism, mental-spiritual phenomenon, poetic texts, context
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-11-28
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-23
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/