Maqola Статья Article
Til birliklarining badiiy-estetik vazifalari
Художественно-эстетические задачи языковых единиц
Artistic-aesthetic functions of language units
Erkinova Nigora EsanovnaЭркинова Нигора ЭсановнаErkinova Nigora Esanovna
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Maqolada o‘tgan asrning so‘nggi choragidan boshlab dunyo tilshunosligida tilni undan foydalanuvchi inson bilan aloqadorlikda o‘rganuvchi yangi oqim – antropotsentrik yo‘nalish yuzaga kelganligi, mazkur tilshunoslik yo‘nalishi tilni nutqda matn ko‘rinishida voqelanuvchi hodisa sifatida chegaralab o‘rganuvchi yondashuvlarga yangicha vazifa qo‘yganligi, ya’ni zamonaviy tilshunoslikda kommunikatsiya jarayonida tilni inson ruhiyati, madaniyati, uning ijtimoiy mavqeyi, jinsi, yoshi, kasb-kori kabilarda o‘z izini qoldiruvchi mental-ruhiy hodisa sifatida o‘rganilish yuzaga kelganligi haqida fikr yuritiladi. Xususan, she’riy matnlarni lingvopoetik aspektda baholashda muallif-matn omili muhim o‘rin tutishi ijodkorlar asarlari misolida asoslanib, ularning milliy tilimiz imkoniyatlaridan to‘laqonli foydalanganligi ochib berilgan. She’rlarda ikkilantirilgan, takror qo‘llangan, so‘zdagi o‘rni almashtirilgan unli va undosh tovushlar, ko‘chma ma’noli so‘zlar kabi lingvopoetik ahamiyatli birliklarning o‘quvchiga estetik zavq berishda samarali qo‘llanganligi izohlangan
В статье констатируется, что с последней четверти прошлого века в мировой лингвистике возникло новое направление антропоцентризм, изучающее язык в отношении к человеку, пользующемуся им, что это направление языкознания поставило новую задачу перед подходами, ограничивающими язык как явление, возникающее в речи в форме текста, то есть в современном языкознании считается, что в процессе общения язык усваивается как психически-духовное явление, накладывающее свой отпечаток на психику, культуру, социальный статус человека, пол, возраст, профессию и т. д. В частности, при оценке поэтических текстов с лингвопоэтического аспекта важную роль играет авторско-текстовый фактор. Поясняется, что в стихотворениях эффективно используются единицы лингвопоэтического значения, такие как удвоенные, повторяющиеся, замененные гласные и согласные, слова с переносным значением, доставляющие читателю эстетическое удовольствие
The article highlights that, since the last quarter of the 20th century, a new direction in world linguistics, called anthropocentrism, has emerged. This field studies language in connection with the people who use it. It notes that this approach has introduced a fresh perspective, treating language not merely as a structure but as something that manifests in speech, particularly in the form of text. Modern linguistics now views language as a mental and spiritual phenomenon that influences various aspects of a person’s identity, including their psyche, culture, social status, gender, age, and profession. Specifically, in evaluating poetic texts from a linguapoetic perspective, the relationship between the author and the text plays a crucial role. The article explains that linguapoetic elements, such as doubled or repeated vowels and consonants, figurative language, and other stylistic devices, are skillfully employed in poetry to create aesthetic enjoyment for the reader
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: lingvopoetika antropotsentrizm mental-ruhiy hodisa she’riy matnlar kontekst лингвопоэтика антропоцентризм ментально-духовный феномен поэтические тексты контекст linguapoetics anthropocentrism mental-spiritual phenomenon poetic texts context
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.005.art03/
Erkinova Nigora Esanovna. Til birliklarining badiiy-estetik vazifalari // Al-Buxoriy. — 2024. — Maxsus son. — B. 24-30. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.005.art03/
Эркинова Нигора Эсановна. Художественно-эстетические задачи языковых единиц // Ал-Бухорий. — 2024. — Специальный выпуск. — С. 24-30. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.005.art03/
Erkinova Nigora Esanovna. Artistic-aesthetic functions of language units // Al-Bukhari. — 2024. — Special issue. — pp. 24-30. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.005.art03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Vinogradov V.V. (1969) Stilistika, teoriya poeticheskoy rechi. Poetika. – Moskva. – 256 s. (In Russian)
- Vinogradov V.V. (1981) Problemi russkoy stilistiki. – Moskva: Visshaya shkola. – 320 s. (In Russian)
- Larin B.A. (1974) Estetika slova i yazik pisatelya. – Leningrad: Xudojestvennaya literatura. – 288 s. (In Russian)
- Grigoryev V.P. (1979) Poetika slova. – Moskva: Nauka. – 343 s. (In Russian)
- Kojin I. i dr. (1985) Struktura i funksionirovaniye poeticheskogo teksta. Ocherki lingvisticheskoy poetiki. – Moskva: Nauka. – 221 s. (In Russian)
- Shanskiy N.M. (1990) Lingvisticheskiy analiz xudojestvennogo teksta. – Leningrad: Prosvesheniye. – 425 s. (In Russian)
- Mahmudov N. (1985) Oybek sheʼriyatidagi o‘xshatishlarning lingvopoetikasi // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent. – №6. – B. 48-51. (In Uzbek)
- Mahmudov N. (1987) A. Qahhor hikoyalarining lingvopoetikasiga doir // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent. – № 4. – B. 34-36. (In Uzbek)
- Mahmudov N. (2016) Til siyosati va siyosat tili // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent. – № 4. – B. 27. (In Uzbek)
- “Nodira sheʼriyatidan”. O‘zbekiston fanlar akademiyasi qo‘lyozmalar instituti. O‘zbekiston KP Markaziy Komitetining nashriyoti. – Toshkent, 1979. (In Uzbek)
- Umirova S. O‘zbek sheʼriyatida lingvistik vositalar va poetik individuallik (Usmon Azim sheʼriyati misolida) Filol. fan. bo‘yicha fal. d-ri (PhD) … diss. avtoref. – Samarqand – 2019. (In Uzbek)
- Yo‘ldoshev M. (2008) Badiiy matn lingvopoetikasi. – Toshkent: Fan. – B. 102. (In Uzbek)
- Butunbayeva T.A. (2021) Zamonaviy nazmiy diskursda individuallikni taʼminlovchi lisoniy vositalar (Aʼzam O‘ktam va Minhojiddin Mirzo sheʼriyati misolida): Filol. fan. bo‘yicha fal. d-ri. (PhD) ... diss. – Samarqand. (In Uzbek) - 30
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoArtistic-aesthetic functions of language unitshttps://zenodo.org/records/23060400
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. Maxsus son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Специальный выпуск, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Special issue, 2024
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2024.005.art03
- YilГодYear
- 2024
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- Maxsus son, 2024Специальный выпуск, 2024Special issue, 2024
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 24-30
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- linguapoetics, anthropocentrism, mental-spiritual phenomenon, poetic texts, contextлингвопоэтика, антропоцентризм, ментально-духовный феномен, поэтические тексты, контекстlinguapoetics, anthropocentrism, mental-spiritual phenomenon, poetic texts, context
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2024-11-28
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-23
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23060400
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059382



