ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

Maqola Статья Article

Sulton Husayn Boyqaro hukmronligi davrida diniy ulamolarning o‘rni

Роль религиозных учёных во время правления султана Хусейна Байкары

The role of religious scholars during the rule of Sultan Husayn Bayqara

Jo‘rayev Sherzod NorovichДжураев Шерзод НоровичJo‘rayev Sherzod Norovich

Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Ushbu maqolada Temuriylar saltanatining eng yorqin vakillaridan biri bo‘lgan Sulton Husayn Boyqaroning hokimiyatga kelishi tarixi, Xuroson va Movarounnahrdagi iqtisodiy va siyosiy jarayonlar, uning davlat va jamiyat hayotini ijobiy tarafga o‘zgartirish uchun olib borgan islohotlari haqida ma’lumotlar keltirilgan. Sulton Husayn Boyqaro davrida faoliyat yuritgan diniy ulamolar, ularning jamiyatdagi ta’sir darajasi, saroy va uning tashqarisida tutgan o‘rni ham tadqiq qilingan. Temuriy hukmdorlar davrida har qanday yirik masala yuzasidan yoki butun mamlakatga tegishli qonun va qarorlar qabul qilishda diniy ulamolarning maslahati bilan ish tutilganligi, hamda diniy ulamolarning siyosiy j arayonlarga ham aralashuvi m asalasi bayon etil adi. Tadqiqot d avomida, diniy ul amolarning s altanatda obro‘si yuqori bo‘lganligini, hukmdorlar ular bilan doimiy tarzda muloqotda bo‘lganligi va maslahatlar olib turganligini ko‘rishimiz mumkin.

В данной статье собраны сведения об истории прихода к власти султана Хусейна Байкара, одного из ярчайших представителей империи Темуридов в экономических и политических процессах в Хорасане и Мавераннахре, а также о проведенных им реформах по изменению государственной и общественной жизни к лучшему. Также изучалось существование религиозных учёных в период правления султана Хусейна Байкара, их активный уровень влияния в обществе, их роль во дворце и за его пределами. В период правления Темуридов разъясняется вопрос консультаций с религиоведами при принятии законов и решений, касающихся всей страны по какому-либо крупному вопросу, а также вопрос вмешательства религиоведов в политические процессы. В ходе исследования мы видим, что религиозные учёные имели высокую репутацию в стране, а правители постоянно общались с ними и получали советы. Ключевие слова: Темуриды, Мавераннахр, Султан Хусейн Байкара, Абу Саид, Ядгар Мирза, Абдурахман Джами, Карабаг

This article contains information about the history of the rise to power of Sultan Husayn Bayqara, one of the brightest representatives of the Temurid Empire, economic and political processes in Khor asan and Transoxiana, as well as the reforms he carried out to change state and public life for the better. The existence of the religious scholars during the reign of Sultan Husayn Bayqara, their active level of influence in society, and their role in the palace and beyond were also studied. During the period of the Temurid rulers, the issue of the consultation of the religious scholars in the adoption of laws and decisions related to the whole country on any major issue, and the issue of the intervention of the religious scholars in the political processes is explained. During the research, we can notice that the religious scholars had a high reputation in the kingdom, and the rulers constantly communicated with them and received advice.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Temuriylar Movarounnahr Sulton Husayn Boyqaro Abu Said Yodgor Mirzo Abdurahmon Jomiy Qorabog‘ Temuriylar Movarounnahr Sulton Husayn Boyqaro Abu Said Yodgor Mirzo Abdurahmon Jomiy Qorabog‘ Temurids Movarounnahr Sultan Husayn Bayqara Abu Said Yodgor Mirza Abdurahman Jami Karabagh

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art10/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Самарқандий, Абдураззoқ. (2008) Матлаи саъдайн ва мажмаи баҳрайн. Фoрс тилидан тарж., сўзбoши ва изoҳлар муаллифи А. Ўринбoев; Ўзбекистoн Республикаси Фанлар Академияси, Абу Райҳoн Беруний нoмидаги Шарқшунoслик институти. – Тoшкент: Ўзбекистoн. – 832 б
  2. Ғиёсиддин ибн Ҳумoмиддин Хoндамир. (2013) Ҳабиб ус-сийар фи ахбoри афрoди башар. – Тoшкент: Ўзбекистoн. – 1265 б
  3. Заҳириддин, Муҳаммад Бoбур. (2019) Бoбурнoма. Ҳoзирги ўзбек тилига табдил қилганлар: Ваҳoб Раҳмoнoв, Карoмат Муллахўжаева. – Тoшкент: Ўзбекистoн. – 440 б
  4. 152-sonli qaror, 19.03.2021. “Mahallabay” ishlash tizimini amaliyotga joriy etish va aholining tadbirkorlik tashabbuslarini yanada qo‘llab-quvvatlash chora - tadbirlari to‘g‘risida” https://lex.uz/ru/docs/-5353246
  5. Муқимoв, З.Ю. (2016) Темурийлар. – Самарқанд. –154 б
  6. Ҳайитметoв А. (1996) Темурийлар даври ўзбек адабиёти: тадқиқoтлар, мақoлалар, лавҳалар. Масъул мухаррир: Т. Мирзаев. – Тoшкент: Фан. – 160 б
  7. Lentz Th. W., Lowry G. D. (1989) Timur and the Princely Vision. Persian Art and Culture in the Fifteenth Century. – Los Angeles. – 396 p
  8. Mulavi Abdul Muqtadir. (2017) Catalogue of the Arabic and Persian Manuscripts in the Oriental Public Library at Bankipore: Persian Poets, Pirdausi to Hafiz. Forgotten Books. – 294 p
  9. Abel Pavet de Courteiile. (1871) Mémoires de Baber (Zahir–ed–Din– Mohammed), fondateur de la dynastie Mongole dans l’Hindoustan / traduit du Tchaghataï par Abel Pavet de Courteiile. –Paris, Maisonneuve. – 467 p. ISSN 3030-3273 TARIX Al-BUXORIY 2-son, 2024-yil
  10. Efthymiou M. (2014) L’art du livre en Asie centrale de la fin du XVIe siècle au début du XXe: Étude des manuscrits coraniques de l’Institut d’Orientalisme Abu Rayhan Biruni. – Leiden. – 224 p
  11. Talip Yildirim. (2002) Huseyin Baykara Divani. – Anqara. – 343 s
  12. Yusuf Ziyo Soylemez. (2023) Timurlular do‘neminde Herat. Doktorlik dissertatsiyasi. – Malata

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2024

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
Maqola Статья Article
RaqamНомерID
son.2024.002.art10
YilГодYear
2024
JurnalЖурналJournal
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
3030-3273
SonВыпускIssue
2-son (2), 2024№ 2 (2), 2024No. 2 (2), 2024
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
99-108
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
Temuriylar, Movarounnahr, Sulton Husayn Boyqaro, Abu Said, Yodgor Mirzo, Abdurahmon Jomiy, Qorabog‘Temuriylar, Movarounnahr, Sulton Husayn Boyqaro, Abu Said, Yodgor Mirzo, Abdurahmon Jomiy, Qorabog‘Temurids, Movarounnahr, Sultan Husayn Bayqara, Abu Said, Yodgor Mirza, Abdurahman Jami, Karabagh
LitsenziyaЛицензияLicense
CC BY 4.0
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2024-06-11
YangilanganОбновленоUpdated
2026-08-28
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

Maqola Статья Article Keksalik davrida psixik rivojlanish va qarish davrlari Психическое развитие в пожилом возрасте и периоды старения Mental development in old age and periods of aging Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · 144-155-b.Худайбердиева Светлана Владимировна · 2026 · с. 144-155Xudayberdiyeva Svetlana Vladimirovna · 2026 · pp. 144-155TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art15/ Maqola Статья Article Kichik biznes va tadbirkorlikda yoshlarni qo‘llab-quvvatlashning huquqiy-iqtisodiy asoslari Правовые и экономические основы поддержки молодежи в сфере малого бизнеса и предпринимательства The legal and economic foundations of supporting youth in small business and entrepreneurship Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · 107-115-b.Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · с. 107-115Abduraximov Iskandar Nodirjon o‘g‘li · 2026 · pp. 107-115TarkibidaВ выпускеIn issue: Iqtisod, menejment va pul. 3-son, 2026 Экономика, менеджмент и деньги. Выпуск 3, 2026 Economics, Management and Money. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.008.art11/ Maqola Статья Article Oliy ta’limda o‘quv jarayonini boshqarishning edukologik mexanizmini takomillashtirish Совершенствование эдукологического механизма управления учебным процессом в высшем образовании Improving the educological mechanism for managing the academic process in higher education Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · 43-51-b.Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · с. 43-51Usmanova Gulxumor Saidakbarovna · 2026 · pp. 43-51TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art05/ Maqola Статья Article Generativ sun’iy intellekt va prompt injiniring yordamida filologik ta’lim sifatini oshirishning zamonaviy yondashuvlari Современные подходы к повышению качества филологического образования с помощью генеративного искусственного интеллекта и prompt-инжиниринга Modern approaches to improving the quality of philological education using generative artificial intelligence and prompt engineering Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · 34-42-b.Ходжимуратова Зухра Зайнитдиновна · 2026 · с. 34-42Xodjimuratova Zuxra Zaynitdinovna · 2026 · pp. 34-42TarkibidaВ выпускеIn issue: Innovatsion pedagogika va psixologiya. 3-son, 2026 Инновационная педагогика и психология. Выпуск 3, 2026 Innovative Pedagogy and Psychology. Issue 3, 2026 https://orientalnashriyot.uz/id/son.2026.009.art04/