Maqola Статья Article
Ar-Roziyning ilmiy me’rosi o‘rganilishiga oid tahliliy mulohazalar
Аналитические комментарии к изучению научного наследия ар-Рази
Analytical comments on the study of scientific heritage of ar-razi
Shakirova Zulfiya NormahamatovnaШакирова Зульфия НормахматовнаShakirova Zulfiya Normahamatovna
Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari · ISSN 3030-3273
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Tarixdan ma’lumki, o‘rta asrlarda ko‘plab qomusiy olimlar yashab ijod qilganlar. Ulardan biri Faxruddin ar-Roziy Eronning Ray shahrida tug‘ilib o‘sgan. Islom manbalarida u “Hujjatu-l-islom” martabasiga yetgan olim sifatida e’tirof etiladi. Ar-Roziy ilohiyot olimi (mutakallim), faylasuf, Qurʼon sharhlovchisi (mufassir), huquqshunos (faqih) va islom huquqiy asoslari boʻyicha mutaxassis sifatida keng tanilgan. Zamonasining mashhur olimlaridan dars olgan ar -Roziy fizika, matematika, tibbiyot, astronomiya, falsafa, balo g‘at va boshqa ilmlarga oid ko‘plab asarlar yaratgan. Mazkur maqolada Ar-Roziyning Movarounnahrga ilm istab kelishi, bu yerdagi hayoti va ijodi, hamda uning shogirdlari, O‘zFA Sharqshunoslik institutida saqlanayotgan qo‘lyozma asarlari haqida ma’lumot berilgan. Shuningdek, olimning “Balog‘at ilmi”ga oid yozgan asaridagi ayrim masalalar yuzasidan qarashlari ham tahlil qilingan.
Из истории известно, что в Средние века жили много учёные - энциклопедисты. Один из них – Фахруддин ар-Рази, который родился и вырос в городе Рай, который расположен в Иране. В исламских источниках он признан учёным, достигшим уровня «Худжат уль Ислам». Ар-Рази широко известен как богослов (мутакаллим), философ, комментатор Корана (муфассир), юрист (факих) и специалист по исламским правовым принципам. Ар-Рази, бравший уроки у знаменитых учёных своего времени, создал множество работ по физике, математике, медицине, астрономии, философии, риторики и другим наукам. В данной статье представлена информация о поисках знаний Ар-Рази в Моваруннахре, его жизни и деятельности там, а также о его учениках и рукописях, хранящихся в Институте востоковедения АНУз. Также проанализированы взгляды ученого на некоторые вопросы риторики (илм ал-балага).
It is known from history that many encyclopedist scientists lived and worked in the Middle Ages. One of them is Fakhruddin ar Razi, who was born and raised in Rai, Iran. In Islamic sources he is recognized as a scholar who has reached the rank of “Hujjatu-l-Islam”. Al-Razi is widely known as a theologian (mutakallim), philosopher, commentator of the Qur’an (mufassir), jurist (faqih) and an expert on Islamic legal principles. Al-Razi, who took lessons from famous scientists of his time, created many works on physics, mathematics, medicine, astronomy, philosophy, oratory and other sciences. This article provides information about Al -Razi’s search for knowledge in Movarounnahr (Transoxiana), his life and activities there, as well as about his students and manuscripts stored at the Institute of Oriental Studies of the Academy of Science of Uzbekistan. The scientist’s views on some issues in his work “The Science of Oratory” are also analyzed.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: Faxruddin ar-Roziy al-Jurjoniy balog‘at ilmi nahv mubtado xabar majoz fo’il Фахруддин ар-Разий ал-Журжаний риторика стилистика синтаксис сказуемое подлежащее Fakhriddin al-Roziy al-Jurjani rhetoric stylistics syntax predicate subject participle of the actual pledge
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art02/
Shakirova Zulfiya Normahamatovna. Ar-Roziyning ilmiy me’rosi o‘rganilishiga oid tahliliy mulohazalar // Al-Buxoriy. — 2024. — 2-son (2). — B. 16-24. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art02/
Шакирова Зульфия Нормахматовна. Аналитические комментарии к изучению научного наследия ар-Рази // Ал-Бухорий. — 2024. — № 2 (2). — С. 16-24. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art02/
Shakirova Zulfiya Normahamatovna. Analytical comments on the study of scientific heritage of ar-razi // Al-Bukhari. — 2024. — No. 2 (2). — pp. 16-24. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/son.2024.002.art02/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Аbdul Qоhir аl-Jurjаniy. (1998) Аsrаrul bаlаg‘а. – Bаyrut. (In Arabic)
- Аbdul Qоhir аl-Jurjаniy. (1994) Dаlаil аl-i’jаz. – Bаyrut. (In Arabic) ISSN 3030-3273 FILOLOGIYA Al-BUXORIY 2-son, 2024-yil
- Аz-Zаmахshаriy. (1999) Аl-unmuzаj. (In Arabic)
- “Iz filоsоfskоgо nаslеdiya nаrоdоv Blijnеgо i Srеdnеgо Vоstоkа”. – Tаshkеnt, 1972. (In Russian)
- Krаchkоvskiy, I.Yu. (1956) Izbrаnniyе sоchinеniya. VI tоm. – Moskva. (In Russian)
- Tаhа Jаbir аl-Аlvаni. (2010) Аl-imаm аr-Rаziy vа musаnnаfаtuh. – Dаr аs-sаlаm. (In Arabic)
- Fахruddin аr-Roziy. (2004) Nihаyаt аl ijаz fi dirаyаt аl-i’jаz. – Bаyrut. (In Arabic)
- Umаrjоnоv, S.S., Sаfаrоv, M.K. (2021) “Faxriddin Roziyning “Latoif ulg‘iyosiyot” qo‘lyozma asarida aql va e’tiqod masalasining qo‘yilishi va uning diniyfalsafiy germenevtik tahlili” Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. Volume 1, Issue 5. June, p. 1060. (online journal). (In Uzbek)
- Umarjonov, Sohibjon Soyibjon o‘g‘li. (2021) “Ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitishda Faxriddin Roziyning ontologik qarashlarining o‘rni va ahamiyati” Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. Volume 1, Issue 9. (online journal). (In Uzbek)
- Frank Griffel (2007) “On Fakhr al-din al-Razi’s life and the patronage he received” Journal of Islamic Studies 18:3, pp. 313–344. doi:10.1093/jis/etm029 ISSN 3030-3273
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedПолный текст в ZenodoAr-Roziyning ilmiy me’rosi o‘rganilishiga oid tahliliy mulohazalarhttps://zenodo.org/records/23059928
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Tarkibida:Входит в:Part of: Al-Buxoriy. Ilmiy jurnal. 2-son, 2024 Ал-Бухорий. Научный журнал. Выпуск 2, 2024 Al-Bukhari. Scientific journal. Issue 2, 2024
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- Maqola Статья Article
- RaqamНомерID
- son.2024.002.art02
- DOI
- 10.1093/jis/etm029
- YilГодYear
- 2024
- JurnalЖурналJournal
- Al-Buxoriy Ал-Бухорий Al-Bukhari
- Jurnal ISSNISSN журналаJournal ISSN
- 3030-3273
- SonВыпускIssue
- 2-son (2), 2024№ 2 (2), 2024No. 2 (2), 2024
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 16-24
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- Faxruddin ar-Roziy, al-Jurjoniy, balog‘at ilmi, nahv, mubtado, xabar, majoz, fo’ilФахруддин ар-Разий, ал-Журжаний, риторика, стилистика, синтаксис, сказуемое, подлежащееFakhriddin al-Roziy, al-Jurjani, rhetoric, stylistics, syntax, predicate, subject, participle of the actual pledge
- LitsenziyaЛицензияLicense
- CC BY 4.0
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2024-06-11
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-08-28
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059928
- Butun son:Весь выпуск:Full issue: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059361



