To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Arab tilidagi neologizmlarda tarjima muammolari
Проблемы перевода неологизмов арабского языка
Problems of translating Arabic neologisms
Xasanova Dilsora Baxtiyor qizi, Rahmatova Gavhar OmonovnaХасанова Дилсора Бахтиёр кизи, Рахматова Гавхар ОмоновнаXasanova Dilsora Baxtiyor qizi, Rahmatova Gavhar Omonovna
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Til – xalqning milliy tafakkuri, madaniyati, tarixi va adabiyotini aks ettiradigan eng muhim ijtimoiy hodisadir. Har bir davr til taraqqiyotida muayyan iz qoldiradi, chunki ijtimoiy-siyosiy hayotdagi yangilanishlar, ilm-fan va texnologiyaning rivojlanishi, madaniyat va san’at taraqqiyoti natijasida til tizimida ham yangidan-yangi birliklar ya’ni neologizmlar yuzaga keladi. Maqolada neologizm tushunchasi, ularning paydo boʻlish sabablari hamda arab tiliga kirib kelish yoʻllari transliteratsiya, kalkalash va yangi soʻz yasash usullari va funksiyalari koʻrib chiqiladi. Shuningdek, yangi atamalarni tarjima qilishda uchraydigan asosiy muammolar, jumladan ma’no aniqligi, terminologik birlikning yoʻqligi, madaniy moslashuv hamda talaffuz va yozuvdagi qiyinchiliklar yoritiladi. Tadqiqot natijalari arab tilidagi zamonaviy terminologiyani shakllantirish va tarjima amaliyotini takomillashtirishga xizmat qiladi
Язык – важнейшее общественное явление, отражающее национальное мышление, культуру, историю и литературу народа. Каждая эпоха оставляет след в развитии языка: в результате обновления общественно-политической жизни, развития науки и техники, культуры и искусства в языковой системе появляются новые единицы – неологизмы. В статье рассматриваются понятие неологизма, причины появления неологизмов и пути их вхождения в арабский язык – транслитерация, калькирование, словотворчество – и их функции. Освещаются основные проблемы перевода новых терминов: точность значения, отсутствие терминологического единства, культурная адаптация, трудности произношения и написания. Результаты служат формированию современной арабской терминологии и совершенствованию практики перевода.
Language is the most important social phenomenon, reflecting a people’s national thinking, culture, history and literature. Every era leaves its mark on the development of a language: as a result of changes in social and political life, advances in science and technology and the development of culture and art, new units – neologisms – appear in the language system. The article examines the concept of the neologism, the reasons for their emergence, the ways they enter Arabic – transliteration, calquing and word formation – and their functions. It also covers the main problems in translating new terms: precision of meaning, lack of terminological consistency, cultural adaptation, and difficulties of pronunciation and spelling. The results serve the development of modern Arabic terminology and the improvement of translation practice.
Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.
This abstract was translated by the publisher; it is not the author’s text.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: neologizm arab tili tarjima jarayoni transliteratsiya kalkalash terminologiya yangi atamalar til rivoji madaniy moslashuv неологизм арабский язык процесс перевода транслитерация калькирование терминология новые термины развитие языка культурная адаптация neologism Arabic language translation process transliteration calquing terminology new terms language development cultural adaptation
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap53/
Xasanova Dilsora Baxtiyor qizi, Rahmatova Gavhar Omonovna. Arab tilidagi neologizmlarda tarjima muammolari // Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami. — Toshkent: Science and Innovation, 2026. — B. 248-251. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap53/
Хасанова Дилсора Бахтиёр кизи, Рахматова Гавхар Омоновна. Проблемы перевода неологизмов арабского языка // Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции. — Ташкент: Science and Innovation, 2026. — С. 248-251. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap53/
Xasanova Dilsora Baxtiyor qizi, Rahmatova Gavhar Omonovna. Problems of translating Arabic neologisms // Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference. — Tashkent: Science and Innovation, 2026. — pp. 248-251. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap53/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
AdabiyotlarСписок литературыReferences
- Isroilova Sh. Zamonaviy oʻzbek tilida ijtimoiy tarmoqlar orqali kirib kelayotgan yangi soʻzlar (neologizmlar) tahlili // “Zamonaviy ilm-fan va innovatsiyalar nazariyasi” mavzusidagi ilmiy-amaliy online konferensiyasi materiallari. 2 jildlik. 2-jild. – Toshkent, 2025. – B. 51-55
- Qodirov S. Oʻzbek tilida neologizmlarning tutgan oʻrni.// “Ilm-fan, texnologiya va ta‘limda yangi paradigmalar” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari toʻplami. – Namangan, 2025. – B. 860 – 862
- Muhammedova L. Ingliz tili harbiy terminologiyasidagi gallisizmlar va ularni oʻzbek tiliga tarjima qilish muammolari. Fil.f.f.d. (PhD) dissertatsiyasi. – Buxoro, 2022. – B
- Hakimova Sh. Ingliz va oʻzbek lingvomamlakatshunoslik matnlari tarjimasi muammolari. Fil.f.f.d. (PhD) dissertatsiyasi. – Toshkent.2023. – B
- https://uz.wikipedia.org/wiki/Neologizmlar
- https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/privacy
- https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/thanksgiving?q=Thanksgiving. 251
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedКопия в Zenodo (выложена автором)ARAB TILIDAGI NEOLOGIZMLARDA TARJIMA MUAMMOLARIhttps://zenodo.org/records/20195375
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2026.001.pap53
- YilГодYear
- 2026
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 248-251
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- neologizm, arab tili, tarjima jarayoni, transliteratsiya, kalkalash, terminologiya,, yangi atamalar, til rivoji, madaniy moslashuvнеологизм, арабский язык, процесс перевода, транслитерация, калькирование, терминология, новые термины, развитие языка, культурная адаптацияneologism, Arabic language, translation process, transliteration, calquing, terminology, new terms, language development, cultural adaptation
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2026-05-13
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at



