ORIENTAL UNIVERSITETIQidiruvПоискSearch
Oriental universiteti nashriyotiIlmiy jurnallar platformasiПлатформа научных журналовScholarly journals platform

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper

Arab tilidagi neologizmlarda tarjima muammolari

Проблемы перевода неологизмов арабского языка

Problems of translating Arabic neologisms

Xasanova Dilsora Baxtiyor qizi, Rahmatova Gavhar OmonovnaХасанова Дилсора Бахтиёр кизи, Рахматова Гавхар ОмоновнаXasanova Dilsora Baxtiyor qizi, Rahmatova Gavhar Omonovna

To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only

Hujjat sahifadan chiqmasdan o'qiladi.Документ читается прямо здесь. Для удобства есть отдельная страница во весь экран.Readable inline; a full-screen page is also available.

AnnotatsiyaАннотацияAbstract

Til – xalqning milliy tafakkuri, madaniyati, tarixi va adabiyotini aks ettiradigan eng muhim ijtimoiy hodisadir. Har bir davr til taraqqiyotida muayyan iz qoldiradi, chunki ijtimoiy-siyosiy hayotdagi yangilanishlar, ilm-fan va texnologiyaning rivojlanishi, madaniyat va san’at taraqqiyoti natijasida til tizimida ham yangidan-yangi birliklar ya’ni neologizmlar yuzaga keladi. Maqolada neologizm tushunchasi, ularning paydo boʻlish sabablari hamda arab tiliga kirib kelish yoʻllari transliteratsiya, kalkalash va yangi soʻz yasash usullari va funksiyalari koʻrib chiqiladi. Shuningdek, yangi atamalarni tarjima qilishda uchraydigan asosiy muammolar, jumladan ma’no aniqligi, terminologik birlikning yoʻqligi, madaniy moslashuv hamda talaffuz va yozuvdagi qiyinchiliklar yoritiladi. Tadqiqot natijalari arab tilidagi zamonaviy terminologiyani shakllantirish va tarjima amaliyotini takomillashtirishga xizmat qiladi

Язык – важнейшее общественное явление, отражающее национальное мышление, культуру, историю и литературу народа. Каждая эпоха оставляет след в развитии языка: в результате обновления общественно-политической жизни, развития науки и техники, культуры и искусства в языковой системе появляются новые единицы – неологизмы. В статье рассматриваются понятие неологизма, причины появления неологизмов и пути их вхождения в арабский язык – транслитерация, калькирование, словотворчество – и их функции. Освещаются основные проблемы перевода новых терминов: точность значения, отсутствие терминологического единства, культурная адаптация, трудности произношения и написания. Результаты служат формированию современной арабской терминологии и совершенствованию практики перевода.

Language is the most important social phenomenon, reflecting a people’s national thinking, culture, history and literature. Every era leaves its mark on the development of a language: as a result of changes in social and political life, advances in science and technology and the development of culture and art, new units – neologisms – appear in the language system. The article examines the concept of the neologism, the reasons for their emergence, the ways they enter Arabic – transliteration, calquing and word formation – and their functions. It also covers the main problems in translating new terms: precision of meaning, lack of terminological consistency, cultural adaptation, and difficulties of pronunciation and spelling. The results serve the development of modern Arabic terminology and the improvement of translation practice.

Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.

This abstract was translated by the publisher; it is not the author’s text.

Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: neologizm arab tili tarjima jarayoni transliteratsiya kalkalash terminologiya yangi atamalar til rivoji madaniy moslashuv неологизм арабский язык процесс перевода транслитерация калькирование терминология новые термины развитие языка культурная адаптация neologism Arabic language translation process transliteration calquing terminology new terms language development cultural adaptation

Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link

https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap53/

Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.

AdabiyotlarСписок литературыReferences

  1. Isroilova Sh. Zamonaviy oʻzbek tilida ijtimoiy tarmoqlar orqali kirib kelayotgan yangi soʻzlar (neologizmlar) tahlili // “Zamonaviy ilm-fan va innovatsiyalar nazariyasi” mavzusidagi ilmiy-amaliy online konferensiyasi materiallari. 2 jildlik. 2-jild. – Toshkent, 2025. – B. 51-55
  2. Qodirov S. Oʻzbek tilida neologizmlarning tutgan oʻrni.// “Ilm-fan, texnologiya va ta‘limda yangi paradigmalar” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari toʻplami. – Namangan, 2025. – B. 860 – 862
  3. Muhammedova L. Ingliz tili harbiy terminologiyasidagi gallisizmlar va ularni oʻzbek tiliga tarjima qilish muammolari. Fil.f.f.d. (PhD) dissertatsiyasi. – Buxoro, 2022. – B
  4. Hakimova Sh. Ingliz va oʻzbek lingvomamlakatshunoslik matnlari tarjimasi muammolari. Fil.f.f.d. (PhD) dissertatsiyasi. – Toshkent.2023. – B
  5. https://uz.wikipedia.org/wiki/Neologizmlar
  6. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/privacy
  7. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/thanksgiving?q=Thanksgiving. 251

Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications

Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.

Tarkibida:Входит в:Part of: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference

Ma'lumotlarСведения об изданииRecord

TuriТипType
To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
RaqamНомерID
conf.2026.001.pap53
YilГодYear
2026
Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
248-251
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
neologizm, arab tili, tarjima jarayoni, transliteratsiya, kalkalash, terminologiya,, yangi atamalar, til rivoji, madaniy moslashuvнеологизм, арабский язык, процесс перевода, транслитерация, калькирование, терминология, новые термины, развитие языка, культурная адаптацияneologism, Arabic language, translation process, transliteration, calquing, terminology, new terms, language development, cultural adaptation
KirishДоступAccess
Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
Nashr sanasiДата публикацииPublished
2026-05-13
YangilanganОбновленоUpdated
2026-09-24
Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at

Yana o'qingСмотрите такжеRelated

To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper O‘zbek tili terminologiyasida o‘zlashma so‘zlarning o‘rni va ularning semantik o‘zgarishi xususida О месте заимствованных слов в терминологии узбекского языка и их семантических изменениях On the place of loanwords in Uzbek terminology and their semantic change Abduhamidova Gulnoza · 2026 · 6-8-b.Абдухамидова Гулноза · 2026 · с. 6-8Abduhamidova Gulnoza · 2026 · pp. 6-8TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap01/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Rus va o‘zbek tillaridagi tabu leksikaning tarjimada berilishi: lingvokognitiv va madaniy moslashuv muammolari Передача табуированной лексики русского и узбекского языков в переводе: лингвокогнитивные и культурно-адаптационные проблемы Rendering taboo vocabulary of Russian and Uzbek in translation: linguocognitive and cultural adaptation problems Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · 258-262-b.Юсупова Шохсанам Мирзали кизи · 2026 · с. 258-262Yusupova Shoxsanam Mirzali kizi · 2026 · pp. 258-262TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap56/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Ta’lim tizimining transformatsiyasi: an’analardan innovatsiyalarga Трансформация системы образования: от традиций к инновациям Transformation of the education system: from traditions to innovations Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · 293-298-b.Рузметова Хилола Абдушариповна, Моминова Мадина Шукурулла кизи · 2026 · с. 293-298Ruzmetova Xilola Abdusharipovna, Mominova Madina Shukurulla kizi · 2026 · pp. 293-298TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap63/ To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper Mustag‘firiy hadis qabul qilib olish va yetkazishda qo‘llagan so‘zlar tahlili Анализ слов, употребляемых аль-Мустагфири при получении и передаче хадисов An analysis of the terms used by al-Mustaghfiri in receiving and transmitting hadith Mirzayev Bahodir · 2026 · 288-292-b.Мирзаев Баходир · 2026 · с. 288-292Mirzayev Bahodir · 2026 · pp. 288-292TarkibidaВ выпускеIn issue: Sharq filologiyasining dolzarb muammolari. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plami Актуальные проблемы восточной филологии. Сборник материалов международной научно-практической конференции Current Problems of Oriental Philology. Collection of Materials of the International Scientific and Practical Conference https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2026.001.pap62/