To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
Grammaring modeli: turk tilini dinamik ko‘nikma sohasi sifatida o‘qitish
Модель grammaring: обучение турецкому языку как динамической сфере навыков
The grammaring model: teaching Turkish as a dynamic skill area
To'liq ekranda o'qishЧитать во весь экранRead full screen → Butun sonni yuklab olishСкачать весь выпускDownload full issue Faqat maqolaТолько эту статьюThis article only
AnnotatsiyaАннотацияAbstract
Grammatikani alohida unsur sifatida emas, balki kompleks til ko‘nikmalarining tarkibiy qismi sifatida qarashni ustuvor biladigan grammaring konsepsiyasi xorijlik talabalarga turk tilini o‘qitish uchun muhim xulosalar beradi. Bu usul grammatika ta’limini gapirish, tinglash, o‘qish va yozish kabi boshqa til kompetensiyalaridan ajratib qo‘yuvchi an’anaviy usullarga muqobil bo‘ladi. Grammatikani mazmunli vaziyatlarga integratsiya qilish orqali grammaring modeli o‘quvchilarga grammatik tuzilmalarni haqiqiy muloqot ehtiyojlari bilan birgalikda anglash imkonini beradi. Bu turk tili grammatikasi qoidalarini o‘zlashtirish va ularni amaliyotda qo‘llashda qiyinchilikka duch keladigan xorijlik talabalar uchun ayniqsa muhim. Tadqiqotlar turk tilini chet tili sifatida o‘qituvchilarning ko‘pchiligi hanuz retseptiv va kam rag‘batlantiruvchi an’anaviy grammatika o‘qitish usullariga tayanishini ko‘rsatadi: o‘qituvchilarning atigi 50 foizi konstruktivistik metodlardan foydalanadi (Yaşar va boshq., 2024). Grammaring modeli esa interaktiv va talabaga yo‘naltirilgan yondashuvlarga o‘tishni rag‘batlantiradi, grammatik me’yorlarni amaliyot orqali o‘zlashtirishga, turli vaziyatlarda izchil gaplar tuzishga yordam beradi (Öztürk, 2018). Grammatika ta’limiga madaniy ma’lumotlarni kiritish ham muhim: madaniy kontekst grammatikani ham, turk tilining o‘ziga xosligini ham tushunishga ko‘maklashadi (Mualimin va boshq., 2023). Rolli o‘yinlar va vaziyatli dialoglar, interaktiv mashqlar hamda multimedia resurslariga ega elektron ta’lim tizimlari tezkor fikr-mulohaza va shaxsiylashtirilgan ta’lim beradi (Er va Sarıtiken, 2022). Refleksiv usullar va o‘zaro o‘qitish talabalarni til ta’limining faol ishtirokchisiga aylantiradi (Murtisari va boshq., 2020), hamkorlikdagi ta’lim esa yangi til va madaniyatni o‘zlashtirishdagi xavotirni kamaytiradi (Arslan, 2014). Xulosa qilib aytganda, grammaring modeli kontekstli ta’lim, madaniy integratsiya va talabalar o‘zaro faolligiga tayanib, an’anaviy usullardan ustun kompleks yondashuvni taklif etadi hamda xorijlik talabalarning grammatik va umumiy kommunikativ ko‘nikmalarini oshiradi.
Концепция grammaring, рассматривающая грамматику не как отдельный элемент, а как составную часть комплексных языковых умений, даёт ценные ориентиры для обучения турецкому языку иностранных студентов. Этот метод служит альтернативой традиционным приёмам, которые отделяют обучение грамматике от других языковых компетенций – говорения, аудирования, чтения и письма. Встраивая грамматику в осмысленные ситуации, модель grammaring позволяет учащимся понимать грамматические структуры вместе с реальными коммуникативными потребностями. Это особенно важно для иностранных студентов, которым трудно и усвоить правила турецкой грамматики, и применять их на практике. Исследования показывают, что многие преподаватели турецкого как иностранного по-прежнему используют традиционные, более предписывающие и менее мотивирующие методы: лишь 50 % из них применяют конструктивистские методики (Yaşar et al., 2024). Модель grammaring, напротив, поощряет переход к интерактивным, ориентированным на студента подходам и помогает усваивать грамматические нормы через практику и строить связные высказывания в разных ситуациях (Öztürk, 2018). Важно и включение культурного компонента: культурный контекст облегчает понимание как грамматики, так и своеобразия турецкого языка (Mualimin et al., 2023). Ролевые игры и ситуативные диалоги, электронные системы с интерактивными заданиями и мультимедиа дают быструю обратную связь и персонализированное обучение (Er & Sarıtiken, 2022). Рефлексивные методы и взаимное обучение делают студентов активными участниками языкового образования (Murtisari et al., 2020), а совместное обучение снижает тревожность при освоении нового языка и культуры (Arslan, 2014). В итоге модель grammaring, опираясь на контекстное обучение, культурную интеграцию и взаимодействие студентов, предлагает комплексный подход, превосходящий традиционное преподавание грамматики, и повышает как грамматические, так и общие коммуникативные умения иностранных студентов.
The grammaring concept, which prioritizes the incorporation of grammar into comprehensive language skills instead of considering it as a separate element, provides valuable insights for instructing Turkish to international students. This method provides an alternative to conventional techniques that frequently segregate grammar training from other language competencies, including speaking, listening, reading, and writing. By integrating grammar into meaningful situations, the grammaring model allows learners to understand grammatical structures alongside actual communicative requirements. This factor is essential for overseas students, who frequently encounter difficulties in both acquiring the grammatical rules of Turkish and applying them effectively in practical contexts. Studies reveal that numerous educators of Turkish as a foreign language continue to employ conventional grammar instruction techniques, which tend to be more prescriptive and less stimulating. A study revealed that merely 50% of educators employ constructivist methodologies, indicating that a significant percentage continues to depend on conventional techniques that may restrict student engagement and comprehension (Yaşar et al., 2024). Conversely, the grammar model promotes a transition to more interactive and student-centered approaches. This paradigm promotes the internalization of grammar norms among learners through practice and application, so improving their grammatical understanding and enabling them to formulate coherent sentences in many circumstances (Öztürk, 2018). Moreover, including cultural insights into grammatical instruction is vital when teaching Turkish to overseas pupils. The cultural context enhances the learning process, acting as a conduit for comprehending both grammar and the identity of the Turkish language (Mualimin et al., 2023). Integrating cultural components allows pupils to recognize nuances in language that are intrinsically linked to styles of expression and communication within Turkish culture. This comprehensive method corresponds with the grammaring paradigm by contextualizing grammatical comprehension within a wider sociocultural framework, so facilitating a more thorough route to language acquisition. The successful application of the grammaring paradigm in the classroom may involve utilizing several instructional tactics that integrate grammar with practical usage. For instance, classes may concentrate on role-playing situations or situational dialogues that emphasize particular linguistic structures within context. These strategies have demonstrated a substantial enhancement in studentsʼ proficiency by engaging them with grammar in contexts that mimic authentic communication (Er & Sarıtiken, 2022). The incorporation of digital tools in Turkish language instruction can facilitate this integration. Studies indicate that e-learning systems incorporating interactive activities and multimedia resources can improve grammar education by offering quick feedback and personalized learning experiences (Er & Sarıtiken, 2022). This technological integration facilitates customized education that meets varied learner requirements, rendering the grammar acquisition process more dynamic and pertinent. Furthermore, incorporating reflective methods that require students to evaluate their grammatical usage can facilitate enhanced learning. Reflective methodologies, along with peer teaching components, enable students to become active participants in their language education, thereby enhancing their understanding of grammatical structures and their applications (Murtisari et al., 2020). Through the analysis of their language use, students cultivate a critical comprehension of grammatical functions in Turkish, equipping them for increasingly sophisticated communication issues. The grammar model functions as both a teaching method and a means to enhance learnersʼ confidence in their linguistic capabilities. This is especially significant for overseas students who may encounter anxiety when acquiring a new language and culture. Highlighting collaborative learning experiences might alleviate these worries by fostering a supportive classroom climate that emphasizes mutual understanding and collective learning (Arslan, 2014). Ultimately, by integrating grammar with other language skills and cultural insights, the grammaring model fosters a comprehensive and engaging method for learning Turkish as a foreign language, providing international students with the essential tools to adeptly navigate both linguistic and cultural contexts. In conclusion, employing the grammaring model in Turkish training provides a comprehensive approach that surpasses conventional grammar teaching methods. The focus on contextual learning, cultural integration, and student interaction effectively addresses the requirements of international students, enhancing both their grammatical skills and total communication ability in Turkish. The shift to this paradigm represents a crucial change in language teaching methods, which can significantly enhance the educational experiences of learners from all backgrounds
Annotatsiya tarjimasi nashriyot tomonidan qilingan, muallif matni emas.
Перевод аннотации выполнен издательством, это не авторский текст.
Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords: grammaring modeli grammatika turk tili chet tili ikkinchi til модель grammaring грамматика турецкий язык иностранный язык второй язык grammar model grammar Turkish foreign language second language
Doimiy havolaПостоянная ссылкаPermanent link
https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap03/
Sezgin Demir. Grammaring modeli: turk tilini dinamik ko‘nikma sohasi sifatida o‘qitish // Zamonaviy ilm-fan va taʼlimning dolzarb masalalari: muammolar, vazifalar va yechimlar. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. I qism. — Toshkent: Oriental universiteti, 2025. — B. 16-19. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap03/
Сезгин Демир. Модель grammaring: обучение турецкому языку как динамической сфере навыков // Актуальные вопросы современной науки и образования: проблемы, задачи и решения. Материалы международной научно-практической конференции. Часть I. — Ташкент: Oriental University, 2025. — С. 16-19. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap03/
Sezgin Demir. The grammaring model: teaching Turkish as a dynamic skill area // Contemporary Issues of Science and Education: Problems, Tasks and Solutions. Proceedings of the International Scientific-Practical Conference. Part I. — Tashkent: Oriental University, 2025. — pp. 16-19. — URL: https://orientalnashriyot.uz/id/conf.2025.001.pap03/
Bu havola o'zgarmaydi. DOI olingach, u shu sahifaga yo'naltiriladi.Эта ссылка не изменится. После получения DOI он будет вести на эту же страницу.This link never changes. A DOI will later resolve to this same page.
Tashqi yozuvlar va tasdiqlarВнешние записи и подтвержденияExternal records and verifications
- Zenodo TasdiqlanganПодтвержденоVerifiedZenodoGRAMMARING MODEL: DİNAMİK BİR BECERİ ALANI OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİhttps://zenodo.org/records/17339242
Havolalarni mualliflar yoki nashriyot koʻrsatgan. «Tasdiqlangan» — tegishli xizmatning oʻzi yozuvni tasdiqladi.Ссылки указали авторы или издательство. «Подтверждено» означает, что запись подтвердил сам сервис.Links are supplied by the authors or the publisher. “Verified” means the service itself confirmed the record.
Ma'lumotlarСведения об изданииRecord
- TuriТипType
- To‘plamdagi maqola Статья в сборнике Conference paper
- RaqamНомерID
- conf.2025.001.pap03
- YilГодYear
- 2025
- Nashrdagi betlarСтраницы в изданииPages in issue
- 16-19
- Kalit so'zlarКлючевые словаKeywords
- grammaring modeli, grammatika, turk tili, chet tili, ikkinchi tilмодель grammaring, грамматика, турецкий язык, иностранный язык, второй языкgrammar model, grammar, Turkish, foreign language, second language
- KirishДоступAccess
- Ochiq kirishОткрытый доступOpen access
- Nashr sanasiДата публикацииPublished
- 2025-10-14
- YangilanganОбновленоUpdated
- 2026-09-24
- Boshqa platformalardaРазмещено такжеAlso available at
- Zenodo DOI 10.5281/zenodo.17339242
- Butun toʻplam:Весь сборник:Full volume: Zenodo DOI 10.5281/zenodo.23059697



